I SAB/Wa 598/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku [...] października 2008 r., o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego dla nieruchomości położonej przy ul. [...], odpowiadającej dawnej nieruchomości hipotecznej hip. [...], położonej przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nie rozpoznaniu jej wniosku złożonego w trybie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 102, poz. 651 ze zm.) – dalej jako u.g.n. w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego części gruntu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położona przy ul. [...], odpowiadająca dawnej nieruchomości hipotecznej hip. nr [...], położonej przy ul. [...]. Skarżąca zarzuciła Prezydentowi [...] naruszenie przepisu art. 36 § 1 k.p.a. w związku z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił jej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego części gruntu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...], odpowiadającej nieruchomości hipotecznej nr [...] położonej przy ul. [...]. W wyniku rozpoznania odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca wspomniała również, że wniosła zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] do Kolegium, które wyznaczyło Prezydentowi [...] termin do załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2012 r. Jednak mimo wyznaczenia tego terminu do dnia wniesienia skargi do Sądu decyzja w sprawie nie została wydana. J. S. podkreśliła również, że w wyznaczonym dodatkowym terminie do rozpoznania sprawy Prezydent [...] nie podjął żadnych czynności bezpośrednio zmierzających do wydania decyzji, przede wszystkim nie dokonał wydzielenia fragmentu nieruchomości co też skutecznie uniemożliwia zakończenie postępowania. Powyższe okoliczności zdaniem skarżącej uzasadniają wniesienie skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] października 2013 r., wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o zatwierdzenie podziału geodezyjnego. Dodał, że po wydaniu decyzji zatwierdzającej podział zaistnieje możliwość przygotowania decyzji rozpoznającej wniosek następców prawnych dawnych właścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi J. S. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ jej wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego części gruntu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], odpowiadającej dawnej nieruchomości hipotecznej hip. nr [...], położonej przy ul. [...]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył ich wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] października 2008 r. (co wynika z widniejącej na nim prezentaty Kancelarii Urzędu [...]), J. S. wystąpiła do Prezydenta [...] w trybie ustawy z dnia 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami o ustanowienie użytkowania wieczystego dla przedmiotowej nieruchomości. Wniosek ów skarżąca wycofała pismem z dnia [...] marca 2009 r., które wpłynęło do Kancelarii Urzędu [...] w dniu [...] kwietnia 2009 r. i ponowiła przy piśmie z dnia [...] września 2009 r. Niezależnie od powyższego Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] odmówił J. S. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego części gruntu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...], odpowiadającej nieruchomości hipotecznej nr [...] położonej przy ul. [...]. W wyniku rozpoznania odwołania od ww. decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzeczeniem z dnia [...] października 2010 r., nr [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powyższe oznacza, że ze względu na podjęte wcześniej czynności organów Sąd powinien badać stan bezczynności po wydaniu przez Kolegium decyzji nr [...], to jest po [...] października 2010 r. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pomimo upływu ponad trzech lat Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Ponadto organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione i wyznaczył organowi pierwszej instancji termin do rozpoznania sprawy do dnia 31 maja 2012 r., W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Zauważyć należy, że rozpoznawana sprawa prowadzona jest w trybie przepisu art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami. Sądowi znane są z urzędu okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw prowadzonych w tym trybie przez Prezydenta [...]. Postępowania prowadzone w trybie powołanego przepisu są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Z uwagi zatem na specyfikę sprawy należy przyjąć, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.