I SAB/Wa 601/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. O. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku Anieli Orłowskiej w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta miasta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz skarżącej A. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 17 marca 2011 r. A. O. wystąpiła do Prezydenta miasta W. z wnioskiem o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] , nr hip. [...] , w obrębie [...] o pow. 1831,15 m2. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent miasta W. po rozpoznaniu wniosku z 24 sierpnia 1948 r. odmówił spadkobiercom byłych właścicieli nieruchomości prawa użytkowania wieczystego do części gruntu przy ul. [...] , o pow.1316 m2 ozn jako działka nr [...] . Jednocześnie w decyzji organ wskazał, że co do części działki ozn. nr [...] o pow. 505 m2 obowiązuje decyzja z [...] stycznia 1953 r. nr [...] zaś w doniesieniu do pozostałej części działki oznaczonej nr [...] , o pow. 10 m2, wydana zostanie odrębna decyzja. Pismami z dnia 15 kwietnia 2013 r. Prezydent miasta W. zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia spornej nieruchomości w Planie Ogólnym Zabudowania [...] z 11 sierpnia 1931 r. oraz Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Dzielnicy [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych sposobu zagospodarowania ww. nieruchomości. W dniu 16 kwietnia 2013 r. organ poinformował wnioskodawczynię oraz byłych właścicieli nieruchomości o czynnościach podjętych w sprawie, wskazał jakie działania muszą być jeszcze podjęte, przewidując jednocześnie, że zakończenie sprawy nastąpi do dnia 31 lipca 2013 r. W związku z informacja o przeznaczeniu części spornej nieruchomości pod drogę publiczną, organ pismem z dnia 25 października 2013 r. zwrócił się do Wydziału Obrotu Nieruchomościami [...] o wskazanie, czy został złożony wniosek o powiatyzację działki nr [...] . Jednocześnie organ wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich o wskazanie w jakiej dacie działka ta został zajęta pod drogę publiczną. W związku z bezskutecznym upływem terminów do załatwienia sprawy, wnioskodawczyni pismem z dnia 8 maja 2014 r. złożyła w trybie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi organ wskazał, że rozpoznanie złożonego wniosku odszkodowawczego będzie mogło nastąpić po zakończeniu postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku dawnego właściciela nieruchomości o przyznanie prawa własności czasowej do części ww. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] . Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało zażalenie A. O. za uzasadnione, wyznaczając Prezydentowi miasta W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2014 r. W dniu 5 września 2014 r. Prezydent miasta W. zawiesił toczące się postępowanie odszkodowawcze do czasu wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Powiat [...] prawa własności części gruntu ozn. jako działka nr [...] z obrębu [...] . Pismem z dnia 15 września 2014 r. A. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , nr hip. [...] . W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła szczegółowo poszczególne etapy toczącego się postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej organ w prowadzonym postępowaniu naruszył nie tylko ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale również ogólne zasady postępowania administracyjnego. Jednocześnie strona skarżąca wskazała, że decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] r. organ odmówił spadkobiercom byłego właściciela prawa użytkowania wieczystego do gruntu objętego wnioskiem w części dotyczącej działki ozn. Nr [...] z obrębu [...] . W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wniósł o jej oddalenie, wskazując jednocześnie, że akta sprawy przekazane zostały do Wojewody [...] w związku z odwołaniem od postanowienia zawieszającego postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił orzeczenie z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W myśl artykuł 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga A. O, na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego z 17 marca 2011 r. zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania, organ nie wydał w sprawie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent miasta W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek naganna), nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. W przedmiotowej zaś sprawie, biorąc pod uwagę charakter prowadzonego postępowania, jego stopień skomplikowania oraz częstotliwość podejmowanych przez organ czynności, nie można uznać, że bezczynność miała charakter rażący. Sąd zauważa też, że realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ, czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga również, że art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się Sąd Administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu Sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami o jakich mowa w art. 35 k.p.a. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy. Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin czteromiesięczny na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie będzie adekwatny i realny. W tym czasie Prezydent miasta W. powinien w sposób jednoznaczny ustalić, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania odszkodowania z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i w zależności od dokonanych ustaleń wydać stosowną decyzję w ustawowym terminie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.