I SAB/Wa 605/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz Sędziowie: WSA Anna Wesołowska (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi S. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] [...] hip. [...] w terminie sześciu miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz S. C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. S. C. (Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. (Prezydent) w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] [...], nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. Wojewoda [...] uznał zażalenie wniesione przez Skarżącego na niezałatwienie sprawy za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi termin 3 miesięcy na podjęcie rozstrzygnięcia. Pomimo upływu powyższego terminu rozstrzygnięcie nie zostało podjęte. Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do załatwienia sprawy w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, stwierdzenie, że bezczynność organu stanowiła rażące naruszenie prawa, wymierzenie grzywny i zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że pismem z dnia 17 października 20104 r. poinformowano Skarżącego i pozostałe strony postępowania o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody [...] oraz o tym, że postępowanie w sprawie zostanie zakończone do dnia 30 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wobec braku legalnej definicji pojęcia "przewlekłości postępowania" wykładnia tego pojęcia dokonywana jest w orzecznictwie sądowym oraz literaturze prawniczej. Przyjmuje się więc, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Termin ten obejmuje także powstrzymywanie się organu od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji prowadzi do nieracjonalnego przedłużenia terminu jej załatwienia (por. wyroki NSA: z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12). Jak wynika z akt administracyjnych przedstawionych sądowi, Skarżący złożył podanie o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość już w dniu 13 grudnia 1990 r. Kolejny wniosek o odszkodowanie w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami złożony został pismem z dnia 1 kwietnia 2003 r. przez A. M. i J. M.. W dniu [...] grudnia 2009 r. sporządzony został operat szacunkowy dotyczący przedmiotowej nieruchomości. Następnie, postanowieniem z [...] grudnia 2010 r. Wojewoda [...] uznał za uzasadnione wniesione w sprawie zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2011 r. Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że po wydaniu powyższego postanowienia czynności Prezydenta ograniczyły się do uzyskania klauzuli aktualizacyjnej do operatu szacunkowego (marzec 2011 r.), poinformowania Skarżącego pismem z 12 listopada 2013 r. że z powodu braku środków pieniężnych nie jest możliwe wydanie decyzji ustalającej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, zaś jej wydanie będzie możliwe po zabezpieczeniu środków pieniężnych na wypłatę odszkodowania w przewidywanym terminie do 31 marca 2014 r. i podtrzymania tego stanowiska w piśmie z 16 grudnia 2013 r. Ponowne wydanie przez Wojewodę [...] postanowienia uznającego za uzasadnione zażalenie Skarżącego na przewlekłe prowadzenia postępowania i wyznaczenie kolejnego terminu na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie również nie spowodowało podjęcia przez organ pierwszej instancji czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Prezydent dopiero po wniesieniu przez Skarżącego skargi na bezczynność (18 sierpnia 2014 r.) wystosował do stron postępowania 20 października 2014 r. pismo informujące, że z uwagi na konieczność zgromadzenia dodatkowej dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z uwagi na dużą ilość spraw nie było możliwe rozstrzygnięcie sprawy w terminie zakreślonym w postanowieniu Wojewody [...] z [...] kwietnia 2014 r., przy czym załatwienie sprawy miało nastąpić do 30 stycznia 2015 r. W ocenie sądu przedstawione wyżej okoliczności w pełni odpowiadają pojęciu przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd podkreśla w tym miejscu, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Z akt przedstawionych sądowi nie wynika, aby od 2010 r. organ podejmował jakiekolwiek działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie sprawy. Z uwagi na powyższe uzasadnione jest uznanie, że Prezydent prowadzi przedmiotowe postępowanie w sposób przewlekły, przy czym przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało wymierzenie organowi grzywny. Uwzględniając obecny stan sprawy, Sąd uznał za uzasadnione wyznaczenie organowi terminu sześciu miesięcy na rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie ust. Art. 149 § 1 i § 2 oraz 200 i 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku