I SAB/Wa 611/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. P. z dnia [...] czerwca 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. ozn. hip. "[...]" [...] działka [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P., reprezentowana przez adw. R. N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", nr rej. hip. [...], działka [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, M. P. wnioskiem z dnia 10 czerwca 2011 r. wystąpiła do Prezydenta W. o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za nieruchomość [...] ozn. hip. "[...]", nr rej. hip. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). W związku z wszczętym postępowaniem pismem z dnia 8 czerwca 2012 r. organ wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, otrzymując w dniu 23 lipca 2012 r. odpowiedź, że żądana dokumentacja została już przesłana do organu wraz z inną sprawą. Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, M. P. pismem z dnia 4 lutego 2013 r. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. W odpowiedzi Prezydent W. pismami z dnia 2 marca 2013 r. i 2 kwietnia 2013 r. wystąpił do podległych mu komórek organizacyjnych oraz do Archiwum Państwowego m.st. Warszawy o przesłanie niezbędnej dokumentacji. Jednocześnie pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. poinformował wnioskodawczynię o okolicznościach wymagających ustalenia w toku postępowania, dotychczas wykonanych czynnościach i niemożności zakończenia postępowania w ustawowym terminie, a także przewidywanym terminie wydania decyzji, tj. do dnia 31 lipca 2013r. Uznając zażalenie za uzasadnione Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] zobowiązał organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie do 31 lipca 2013 r. i zarządził wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Jak wynika z akt sprawy w dniu 18 maja 2013 r. Prezydent W. otrzymał dokumenty, o które zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Delegatury w [...] pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. W związku z dalszą bezczynnością organu, M. P., reprezentowana przez adw. R. N., w dniu 3 października 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]", nr rej. hip. [...], działka [...]. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że mimo upływu terminu wyznaczonego przez organ wojewódzki w trybie art. 37 Kpa, Prezydent W. nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Tymczasem wyznaczony termin był dla Prezydenta W. realny i wiążący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zaznaczając, że przewidywany termin wydania decyzji to 31 stycznia 2014 r., o czym pełnomocnik stron postępowania został powiadomiony pismem z dnia 5 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania, organ podejmował czynności w sprawie (pisma z dnia 8 czerwca 2012 r., 2 marca 2013 r., 2 kwietnia 2013 r.) występując m. in. do podległych mu komórek organizacyjnych Urzędu W. oraz do Archiwum Państwowego W.o przesłanie niezbędnej dokumentacji, nie mniej jednak działania te do dnia wyrokowania nie doprowadziły do wydania jakiekolwiek rozstrzygnięcia. Nie można przyjąć również, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz na bieżąco prowadził sprawę. Ponadto wskazać należy, że organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 Kpa i każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, powiadamiał o tym fakcie strony. Niczego w tym zakresie nie zmienia fakt informowanie pełnomocnika skarżącej o terminach załatwienia sprawy, skoro nie sposób oprzeć się wrażeniu, iż pierwsze takie pismo, z dnia 2 kwietnia 2013 r. wywołane zostało zażaleniem strony na bezczynność organu, zaś drugie, z dnia 5 listopada 2013 r. wniesioną przez stronę skargą do tutejszego Sądu. Podkreślić przy tym wypada, że w obydwu wskazanych wyżej pismach termin załatwienia sprawy został wyznaczony w oderwaniu od treści art. 35 § 3 Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa, Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku z dnia 10 czerwca 2011 r. Sąd uznał termin dwóch miesięcy. Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34 poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 Kpa oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 Kpa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.