I SAB/Wa 612/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-10-24

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich - Gruszczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinno nastąpić według przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, jeśli postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., ale zakończyło się po jego wejściu w życie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku uchylenia postanowienia odrzucającego skargę przez Naczelny Sąd Administracyjny i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., nawet jeśli postępowanie zakończyło się po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej zostały przyznane w wysokości połowy opłaty maksymalnej (240 zł) powiększonej o 23% podatek VAT, co dało łącznie 295,20 zł.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek adwokata E. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania wniosku. Adwokat został ustanowiony z urzędu po uchyleniu przez NSA postanowienia o odrzuceniu skargi. Sąd przyznał adwokatowi koszty w kwocie 295,20 zł, w tym 240 zł wynagrodzenia i 55,20 zł VAT.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich - Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata E. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 marca 2015 r. postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata E. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Postanowieniem z 13 sierpnia 2015 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – E. B. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt I OZ 601/16 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2016 r. odrzucające skargę T. G., a sprawa została skierowana na termin rozprawy w dniu 8 września 2016 r. Wyrokiem z 8 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 12 marca 2015 r. Z akt sprawy wynika, że na rozprawie wyznaczonej na dzień 8 września 2016 r. stawiła się skarżąca osobiście wraz z pełnomocnikiem z urzędu - adw. E. B., który poparł skargę. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego świadczonego z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 t.j.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Z uwagi na uchylenie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2016 r. postanowienia Sądu z 18 stycznia 2016 r. odrzucającego skargę zastosowanie w sprawie będzie miało ww. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Przepis § 4 ust. 2 stanowi, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. W rozpoznawanej sprawie, ustanowiony z urzędu pełnomocnik reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. oraz złożył wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu jednocześnie oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę należało ustalić w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c), co stanowi kwotę 240 zł. Opłata ta ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, stanowiącą 23 %. W konsekwencji, biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Sądu z 18 stycznia 2016 r. przyznano adwokatowi – E. B. wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększone o kwotę 55,20 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwotę 295,20 zł. Z powyższych względów, w oparciu o powołane wyżej przepisy rozporządzenia oraz art. 250 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło