I SAB/Wa 616/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Szmydt sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia oddala skargę P. S. (dalej: skarżący) pismem z [...] sierpnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia z [...] czerwca 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] maja 2015 r. nr [...] prostujące oczywistą omyłkę pisarską we własnym postanowieniu [...] z [...] maja 2015 r. P. S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek z dnia [...] lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Następnie w dniu [...] sierpnia 2015 r. skarżący wezwał Kolegium do zaprzestania i usunięcia naruszeń prawa, do niezwłocznego wydania decyzji bądź postanowienia w przedmiotowej sprawie i przesłanie pisma wyjaśniającego przyczyny opóźnienia, zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – dalej "Kpa"). Również tego samego dnia tj. [...] sierpnia 2015 r. P. S. wysłał do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z [...] lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi przytoczył stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 października 2013 r. (I OZ 893/13, Legalis), w którym Sąd wskazał, iż nie ma znaczenia w sprawach skargi na bezczynność długość okresu, jaki upłynął między wniesieniem zażalenia a skierowaniem skargi do sądu administracyjnego. Dodał, że w związku z wyczerpaniem środków zaskarżenia na drodze administracyjnej wnosi skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], gdyż Kolegium notorycznie nie przestrzega terminów do załatwiania spraw, w jakich jest stroną. Wnosi również, aby Sąd wymierzył Kolegium grzywnę za nieprzestrzeganie terminów oraz notoryczne naruszanie art. 35 i 36 Kpa. Podniósł, że ilość spraw oczekujących w Kolegium nie jest powodem do nieprzestrzegania terminów. Kolegium zobowiązane jest w myśl art. 36 Kpa do informowania stron o występujących opóźnieniach i wskazywania nowego terminu do załatwienia sprawy. Tymczasem Kolegium ani razu w żadnej ze spraw, w jakiej jest stroną, nie zastosowało art. 36 kpa. Jednocześnie wniósł o wyznaczenie Kolegium terminu do załatwienia niniejszej sprawy i podtrzymał skargę również w przypadku, gdy Kolegium wyda orzeczenie w przedmiotowej sprawie. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dokładnie i szczegółowo przedstawiło całość sprawy dotyczącej całego szeregu skarg wnoszonych przez P. S. – wyjaśniając, dlaczego nie nadało biegu jego żądaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jej podstawowym celem jest ochrona jednostki przed nieuzasadniona zwłoką organu w załatwieniu sprawy administracyjnej i doprowadzenie do wydania przez organ stosownego aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r.) uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach wymienionych w komentowanym przepisie polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przytoczony przepis określa wyczerpująco treść orzeczenia uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W konsekwencji w sytuacji wniesienia skargi już po wydaniu przez organ aktu administracyjnego kończącego merytorycznie sprawę, w której miał on, w ocenie strony skarżącej, pozostawać w zwłoce, nie jest możliwe jej uwzględnienie, bowiem Sąd nie może zobowiązać organu do wydania aktu, który już został przez organ wydany. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] bezczynność w sprawie jego wniosku z [...] lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Sąd, dokonując analizy akt sprawy, uznał, że przedmiotowa skarga P. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Działania organu mają wprawdzie długotrwały charakter i nie mieszczą się w ustawowym terminie do załatwienia sprawy, ale należy uznać, że niedochowanie terminu przez organ jest – przynajmniej w znacznej mierze – następstwem działań strony nakierowanych nie na realne załatwienie jej sprawy, lecz na utrudnienie (dezorganizację) prawidłowego funkcjonowania organu. Taki charakter w zdecydowanej większości mają działania P. S. Kieruje on bowiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego setki podań, których przedmiotem w 90% przypadków nie jest żądanie rozpoznania jego sprawy, lecz mnożenie bytów, które tylko pozornie mają charakter sprawy administracyjnej. Takie działania skarżącego P. S. nie zasługują na ochronę prawną, ponieważ nie są nakierowane na obronę jego interesu prawnego, a zatem stanowią nadużycie przysługującego mu prawa do terminowego załatwienia jego sprawy. Ogólnie rzecz ujmując, nadużyciem prawa jest bowiem wykorzystywanie instytucji prawnej wbrew jej celowi i funkcji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2016 r., I OSK 605/16). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie skarżący domaga się stwierdzenia nieważności postanowienia, utrzymującego w mocy postanowienie o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w innym postanowieniu. Sąd w niniejszej sprawie nie widzi również podstaw do wymierzenia grzywny organowi za nieprzestrzeganie terminów załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.