I SAB/Wa 618/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 618/15 o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania. Następnie w piśmie z dnia [...] października 2015 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przy piśmie z dnia 3 listopada 2015 r. Sąd przesłał wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania [art. 252 i art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.)]. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy w dniu [...] listopada 2015 r. Wnioskodawca w zakreślonym przez Sąd terminie nadesłał wypełniony i podpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 24 listopada 2015 r. wnioskodawca został wezwany do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu z tytułu umowy o pracę na [...], odpisu zeznania podatkowego za rok 2014 r., ewentualnie stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości uzyskiwanych dochodów osiągniętych przez wnioskodawcę w 2014 r., wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę wyciągów z rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu trzech miesięcy oraz oświadczenia z jakiego tytułu, do kiedy i w jakiej wysokości wynagrodzenie o pracę wnioskodawcy zajęte jest przez komornika sądowego, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy w dniu [...] grudnia 2015 r. Następnie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Odpis postanowienia został skutecznie doręczony wnioskodawcy w dniu [...] stycznia 2016 r. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 18 stycznia 2016 r. wskazując, że nie zgadza się z przedmiotowym postanowieniem, gdyż uważa, że dopełnił wszelkich formalności w sprawie przyznania prawa pomocy i zwolnienia z kosztów sądowych. Zdaniem wnioskodawcy, postanowienie jest wydane w sposób niekorzystny dla niego i podejrzewa, że może być ono również wydane niezgodnie z prawem. Wątpliwości wnioskodawcy wzbudza także fakt, że przed rozpatrzeniem sprawy mógł zostać błędnie pouczony w pismach, jakie otrzymał z Sądu w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), dalej jako "Ppsa". Zgodnie ze znowelizowanym art. 260 § 1 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 Ppsa) lub częściowym (art. 245 § 3 Ppsa), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W rozpoznawanej sprawie straszy referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, argumentując, iż wobec nie nadesłania przez wnioskodawcę żądanych dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności dotyczące jego sytuacji materialnej, niemożliwe było dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Sąd w pełni podziela powyższą ocenę starszego referendarza sądowego, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od [...] lipca 2015 r. utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę na [...] w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, co daje kwotę około [...] zł netto. Jego wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę zajęte jest przez komornika sądowego. Wnioskodawca podał, że wynajmuje pokój w W., bez formalnej umowy najmu, ponosząc koszt z tego tytułu w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Oświadczył również, że ponosi także stałe miesięczne wydatki z tytułu zakupu biletu miesięcznego (karty miejskiej) w kwocie [...] zł brutto, opłat za telefon komórkowy w wysokości około [...] zł, za internet bezprzewodowy w wysokości około [...] zł. Wnioskodawca podał, że na zakup żywności i środków czystości przeznacza łączenie kwotę w wysokości około [...] zł miesięcznie. W ocenie wnioskodawcy, nie jest on w stanie samodzielnie skutecznie bronić swoich praw i interesów przed sądem, zaś brak środków finansowych nie pozwala mu ponieść kosztów działania pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Zaznaczył jednocześnie, że z jego udziałem toczy się obecnie kilka postępowań sądowych. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie niepotwierdzona została wysokość dochodów osiąganych przez wnioskodawcę obecnie, jak i uzyskanych w 2014 r. Nieustalona pozostaje też okoliczność prowadzenia wobec wnioskodawcy postępowania egzekucyjnego, a także kwestia posiadania kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz wysokości ewentualnych zgromadzonych na nich środków. Nie ulega zatem wątpliwości, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie została dostatecznie wyjaśniona, a wątpliwości dotyczące rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych nie zostały przez stronę usunięte. W tej sytuacji Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Odnosząc się do umorzenia przez starszego referendarza sądowego postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, Sąd stwierdził, że prawidłowo starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa, powoduje, że zbędne stało się rozpoznawanie jego wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie z art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu.