I SAB/Wa 619/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku B. J. z dnia 16 czerwca 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej B. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. J., pismem z dnia 4 października 2013 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opieszałe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 16 czerwca 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], która została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wobec braku wydania przez organ rozstrzygnięcia, kilkakrotnie występowała do Prezydenta W. z wnioskiem o zakończenie postępowania. W wyniku tych wystąpień organ wyznaczał kolejne terminy załatwienia sprawy, których następnie nie dotrzymywał. W konsekwencji biernej postawy organu, B. J. złożyła, pismem z dnia 8 kwietnia 2013 r., do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Wojewoda uznał za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia – do dnia 1 października 2013 r. Pomimo jednak wyznaczonego terminu, do dnia wniesienia skargi z dnia 4 października 2013 r., organ nie zakończył postępowania w sprawie, ani nie podjął żadnych czynności zmierzających do wydania orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi na bezczynność wskazując, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki do przyznania odszkodowania. Ponadto organ podkreślił, że po zabezpieczeniu środków finansowych postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone bez zbędnej zwłoki oraz wskazał, że ze względu na złożony charakter postępowania w chwili obecnej trwa analiza zgromadzonej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 18 czerwca 2010 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu ponad 3,5 roku Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wniesione przez stronę za uzasadnione i wyznaczył organowi termin na załatwienie sprawy do dnia 1 października 2013 r. W ocenie Sądu, postępowanie Prezydenta W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Z uwagi na to, że Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując więc pod tym kątem oceny sprawy należy uznać, że zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że pierwsze czynności organ podjął w sprawie dopiero po upływie około pół roku od dnia złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania, tj. w dniu 20 i 21 stycznia 2011 r. zwracając się o stosowne dokumenty i informacje dotyczące przedmiotowej nieruchomości kolejno do Archiwum Państwowego W., Działu Nieruchomości Dekretowych W. (w miejscu), Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy P., oraz do Sądu Rejonowego[...]. Następne czynności organ podjął pismem z dnia 9 czerwca 2011 r., kierując ponaglenie do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy P., oraz pismem z dnia 7 grudnia 2011 r. skierowanym do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. Powyższe działania Prezydent W. podejmował więc w znacznych odstepach czasowych, tj. co ok. pół roku. Dalej z akt sprawy wynika, że pismem z dnia z dnia 1 lutego 2012 r. organ ponownie wystąpił do Archiwum Państwowego W., oraz po upływie kolejnego pół roku, pismem z dnia 28 września 2012 r., do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy P. Ponadto Sąd zwraca uwagę na okoliczność, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. aż osiem razy informował B. J. o zwłoce w prowadzeniu postępowania, oraz kilkakrotnie wyznaczał nowe terminy jego zakończenia (pismo z dnia 26 stycznia 2011 r., 9 czerwca 2011 r., 8 grudnia 2011 r., 1 lutego 2012 r., 4 października 2012 r., 23 listopada 2012 r., 24 maja 2013 r., oraz 14 listopada 2013 r.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9. art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 4