I SAB/Wa 625/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-20

Skład orzekający: Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który ograniczył się do złożenia pisma procesowego, a skarga została sporządzona osobiście przez stronę, a wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, przysługuje wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. W sytuacji, gdy skarga została sporządzona osobiście przez stronę, wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, a pełnomocnik ograniczył się do złożenia jednego pisma procesowego, nie można uznać, że udzielono rzeczywistej pomocy prawnej, co skutkuje brakiem podstaw do przyznania wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na bezczynność organu i wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik złożył pismo procesowe, w którym sprecyzował skargę i wniósł o przyznanie wynagrodzenia. Sąd oddalił skargę. Następnie referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia dla pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku adwokata V.A. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T.G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. T.G., pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...]. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 625/15 wydanym przez referendarza sądowego, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, na pełnomocnika skarżącej wyznaczona zaś została adwokat V.A. W dniu [...] lutego 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe z dnia [...] lutego 2016 r., w którym pełnomocnik skarżącej sprecyzował złożoną skargę oraz wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały zapłacone w żadnej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, oddalił skargę. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W rozpoznawanej sprawie jest to rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). W myśl bowiem § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2016 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł. W myśl zaś § 2 ust. 3 tego rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że adwokat V.A. ustanowiona została pełnomocnikiem skarżącej przed wydaniem wyroku z dnia 12 maja 2016 r., a więc w postępowaniu w pierwszej instancji. Zdaniem referendarza sądowego w sprawie nie zaistniały jednakże przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej stosownego wynagrodzenia. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że przy przyznawaniu opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą, wyrok wydany zaś został na posiedzeniu niejawnym. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik ograniczył się natomiast do złożenia pisma z dnia [...] lutego 2016 r. Analizując zakres podjętych przez pełnomocnika czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej. Jak zaś wyżej wskazano stosowne wynagrodzenie może być przyznane w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. W rozpoznawanej sprawie taka pomoc nie została udzielona. Tym samym wniosek o przyznanie wynagrodzenia jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło