I SAB/Wa 625/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-20
Skład orzekający: Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, który ograniczył się do złożenia pisma procesowego, a skarga została sporządzona osobiście przez stronę, a wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, przysługuje wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. W sytuacji, gdy skarga została sporządzona osobiście przez stronę, wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, a pełnomocnik ograniczył się do złożenia jednego pisma procesowego, nie można uznać, że udzielono rzeczywistej pomocy prawnej, co skutkuje brakiem podstaw do przyznania wynagrodzenia.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na bezczynność organu i wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik złożył pismo procesowe, w którym sprecyzował skargę i wniósł o przyznanie wynagrodzenia. Sąd oddalił skargę. Następnie referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia dla pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku adwokata V.A. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T.G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
T.G., pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...]. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 625/15 wydanym przez referendarza sądowego, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, na pełnomocnika skarżącej wyznaczona zaś została adwokat V.A.
W dniu [...] lutego 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe z dnia [...] lutego 2016 r., w którym pełnomocnik skarżącej sprecyzował złożoną skargę oraz wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały zapłacone w żadnej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, oddalił skargę.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W rozpoznawanej sprawie jest to rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). W myśl bowiem § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2016 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł.
W myśl zaś § 2 ust. 3 tego rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że adwokat V.A. ustanowiona została pełnomocnikiem skarżącej przed wydaniem wyroku z dnia 12 maja 2016 r., a więc w postępowaniu w pierwszej instancji. Zdaniem referendarza sądowego w sprawie nie zaistniały jednakże przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej stosownego wynagrodzenia. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że przy przyznawaniu opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04).
Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącą, wyrok wydany zaś został na posiedzeniu niejawnym. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik ograniczył się natomiast do złożenia pisma z dnia [...] lutego 2016 r. Analizując zakres podjętych przez pełnomocnika czynności trudno uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej. Jak zaś wyżej wskazano stosowne wynagrodzenie może być przyznane w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej.
W rozpoznawanej sprawie taka pomoc nie została udzielona. Tym samym wniosek o przyznanie wynagrodzenia jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło