I SAB/Wa 629/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K.D., A.S. i J.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2012 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących K.D., A.S. i J.S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K.D., A.S. i J.S., pismem z dnia 28 października 2013 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2012 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego w sprawie odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako hip. [...]. Skarżący zarzucili Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej naruszenie przepisu art. 35 § 1 - 3 i § 5 kpa, polegające na niezałatwieniu sprawy najdalej w ciągu dwóch miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej niż jest to konieczne i uzasadnione oraz wnieśli o stwierdzenie bezczynności organu w zakresie wniosku z dnia [...] października 2012 r., stwierdzenie, że bezczynność ma rażący charakter, o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, w określonym przez Sąd terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych do organu, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając m.in., że przed wniesieniem skargi wezwano organ do usunięcia naruszenia prawa oraz że organ dwukrotnie wskazywał przewidywany termin rozstrzygnięcia sprawy – do dnia 31 października 2013 r., a następnie do dnia 31 grudnia 2013 r. Skarżący zaznaczyli, że organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku oraz że wskazywanie kolejnych terminów załatwienia sprawy ma na celu jedynie przedłużanie postępowania. Skarżący wskazali ponadto stanowisko doktryny i judykatury dotyczące bezczynności oraz obowiązki organu wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego określających zasady prowadzenia postępowania i rozpoznawania spraw podkreślając, że wniesiona skarga jest konieczna i uzasadniona. W ocenie skarżących zasadny jest również wniosek o stwierdzenie bezczynności o charakterze rażącym. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał czynności jakie podejmowane były w sprawie oraz podkreślił, że niezbędne akta własnościowe wpłynęły do organu w dniu 13 czerwca 2013 r. Minister zaznaczył, że zasada szybkości postępowania nie jest zasadą nadrzędną w stosunku do innych zasad postępowania wymienionych w kpa oraz że niemożliwe jest zakończenie spraw dotyczących gruntów [...] w terminie 2 miesięcy z uwagi na ich skomplikowany stan faktyczny i prawny. Organ wniósł ponadto o nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ocenie Sądu skarga, choć nie z powodów podniesionych przez skarżących, jest uzasadniona. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). Zgodnie zaś z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w przypadku braku jakiejkolwiek aktywności organu w danej sprawie. Zauważyć trzeba, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż po wpłynięciu do Kancelarii Głównej Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniosku z dnia [...] października 2012 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego w sprawie odmowy ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako hip. Nr [...] - co miało miejsce w dniu [...] października 2012 r. - organ podejmował czynności mające na celu wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zwracano się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji celem zgromadzenia koniecznego materiału dowodowego. Tym samym trudno uznać, że w niniejszej sprawie zachodzi bezczynność organu. Zdaniem Sądu jednakże w rozpoznawanej sprawie prowadzenie przez organ postępowania miało charakter przewlekły. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania sąd administracyjny bada zatem, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Zauważyć zatem należy, że z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż po wpłynięciu wniosku z dnia [...] października 2012 r. Minister ograniczył się jedynie do wystosowania pisma z dnia 19 listopada 2012 r. skierowanego do Urzędu W. o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Kolejne działania w sprawie podjęte natomiast zostały dopiero w maju 2013 r., po wystąpieniu przez skarżących z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co miało miejsce w kwietniu 2013 r. Zatem przez okres niemal 6 miesięcy (od listopada 2012 r. do maja 2013 r.) Minister nie podejmował jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie sprawy i zgromadzenie stosownego materiału dowodowego. Powyższe okoliczności - zdaniem Sądu - jednoznacznie świadczą o opieszałości organu oraz o nieuzasadnionym przedłużaniu postępowania. Oczywiste jest, że organ mógł i powinien podjąć stosowne działania znacznie wcześniej. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest więc uzasadniona. W ocenie Sądu Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (obecnie Minister Infrastruktury i Rozwoju), wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa, nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Jak wskazano, przez okres niemal 6 miesięcy organ nie podejmował w sprawie jakichkolwiek czynności. Nie można zatem przyjąć, że Minister na bieżąco interesował się sprawą. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie, uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania Sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie charakter i stopień jej skomplikowania oraz fakt, że Minister mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podejmował jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.