I SAB/Wa 63/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Tadeusz Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi R. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku. R. M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] r., złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. Następnie w dniu [...] r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. na nie załatwienie sprawy w terminie. Skarżący podkreślił, że organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zarzut bezczynności jest zasadny w świetle treści art. 35 i 36 k.p.a., albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchybiło tym przepisom, jednakże związane to było z dużą ilością spraw wpływających do organu, zmianą sprawozdawcy oraz koniecznością ustalenia wszystkich stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi sytuacja nie załatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie rozpoznało sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Z akt sprawy wynika, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wpłynął do organu w dniu [...] r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącego skargi do Sądu organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślić również należy, że organ w odpowiedzi na skargę sam przyznał, że w jego ocenie zarzut naruszenia art. 35 i 36 k.p.a. jest zasadny. W ocenie Sądu postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. i dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po dacie złożenia w organie wniosku inicjującego postępowanie w sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przez prawie 6 lat tj. od dnia złożenia wniosku nie podejmowało czynności zmierzających do rozpatrzenia sprawy. Jedyne czynności datowane są na dzień [...] r. (wystąpienie do Prezydenta W. o nadesłanie kompletnych akt administracyjnych), na dzień [...] r. (wystąpienie do Urzędu W., Biura Geodezji i Katastru o wypisy z ewidencji gruntów) oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania datowane na dzień [...] r. Poza ww. czynnościami organ nie podejmował innych działań mających na celu wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. ma charakter rażącego naruszenia w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., albowiem miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. Za nieuzasadnione należy uznać przy tym twierdzenie organu, iż ilość spraw wpływających do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. może uzasadniać bezczynność organu. Twierdzenie takie nie znajduje bowiem podstaw prawnych, w szczególności oparcia w treści art. 35 k.p.a. Jednocześnie w ocenie Sądu zawarty w skardze wniosek o wymierzenie organowi jest w pełni zasadny. Nie może bowiem ujść uwadze, że akta administracyjne postępowania toczącego się przez Prezydentem W. zostały przekazane bezzwłocznie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Tymczasem kolejne 3 lata zajęło organowi zwrócenie się o wypisy z ewidencji gruntów w celu ustalenia kręgu stron postępowania, a następne 3 lata wysłanie zawiadomienia o wszczęciu postępowania. W ocenie Sądu stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność, trwającą blisko 6 lat, uzasadnia skorzystanie przez Sąd z fakultatywnego uprawnienia do wymierzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywny w oparciu o treść art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, a zatem do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 1.000 złotych jest wystarczająca, a jednocześnie na tyle dotkliwa dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., by spełniła swoją funkcję dyscyplinującą organ do przestrzegania podstawowych zasad prawa administracyjnego jakimi każdy organ musi się kierować w toku postępowania. Tym samym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O grzywnie orzeczono na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.