I SAB/Wa 635/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi X S.A. na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowania w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania z dnia [...] września 2014 r. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz X S.A. kwotę [...] (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Spółka [...] S.A. pismem z dnia 14 sierpnia 2015 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpoznania odwołań od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] stwierdzającej, że część nieruchomości ziemskiej "[...]" podlegała przejęciu w myśl dekretu z dnia 6 września 1994 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W skardze wyjaśniono, że Wojewoda [...] pismem z dnia [...] września 2014 r. przekazał Ministrowi złożone przez strony odwołanie od ww. decyzji. Pismem z dnia [...] października 2014 r. organ zawiadomił strony, że odwołania zostaną rozpatrzone do dnia 31 grudnia 2014 r. W dniu 19 grudnia 2014 r. ponownie powiadomił strony o konieczności zmiany terminu rozpoznania przedmiotowych odwołania, wskazując jednocześnie jako datę zakończenia postępowania 28 lutego 2015 r. Termin ten nie został jednak dochowany a w dniu 7 maja 2015 r. organ po raz kolejny przesunął termin rozpatrzenia sprawy na dzień 31 grudnia 2015 r. Przesunięcie terminu organ argumentował dużą ilością tego rodzaju spraw. Skarżąca wskazała, że w związku z brakiem zakończenia postępowania w dniu 23 czerwca 2015 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Do dnia składania skargi organ jednak nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Skarżąca wskazała ponadto, że od czasu złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] do dnia składania skargi upłynęło ponad 11 miesięcy, żadna ze stron postępowania nie otrzymała jednak żadnego merytorycznego rozstrzygnięcia organu. Niezrozumiałe jest w ocenie skarżącej spółki przedłużanie postępowanie, w sytuacji gdy organ dysponuje rzetelnym oraz wystarczającym materiałem dowodowym Skarżąca spółka wskazała ponadto, że w niniejszym postępowaniu organnie wykazał inicjatywy, która prowadziłaby do sprawnego rozpoznania sprawy. Przedłużający się natomiast czas trwania tego postępowania wpływa negatywnie na przejrzystość sytuacji prawnej części nieruchomości "[...]" i uniemożliwia prawidłowe nią zarządzanie. Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w sprawie niniejszej A. B., E. N., A. R., A. V. i J.V. złożyli odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...]. Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęły do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...]września 2014 r. Niespełna miesiąc później, bo już 21 października 2014 r. A. V. złożył skargę na przewlekłość postępowania odwoławczego. Skarga została przekazana do Sądu w dniu 28 października 2014 r. natomiast strony były informowane o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2014 r. a następnie do dnia 28 lutego 2015 r. z powodu dużej ilości tego rodzaju spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. Minister wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. I SAB/Wa 609/14 WSA w Warszawie odrzucił skargę A. V. Odpis prawomocnego postanowienia wpłynął do organu w dniu 25 marca 2015 r. Przed tą datą jednak A. V. pismem z 9 lutego 2015 r. wystąpił o zawieszenie ww. postępowania odwoławczego na podstawie art. 98 § 1 kpa. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił zawieszenia ww. postępowania odwoławczego. Doręczając powyższe postanowienie stronom postępowania organ pouczył je, że jest ono niezaskarżalne, a odmowę zawieszenia postępowania można kwestionować w skardze na decyzję administracyjną kończącą postępowanie odwoławcze. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. V. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził niedopuszczalność ww. zażalenia. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A.R. Organ wskazał, że poinformował strony o przesunięciu terminu załatwienia sprawy – do 31 grudnia 2015 r. Odnosząc się do skargi organ wyjaśnił, że nierozpatrzenie odwołania w niniejszej sprawie nie wynika ze sztucznego wydłużenia postępowania zbędnymi czynnościami lecz powodowane jest dużą ilością spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu oraz koniecznością rozpatrzenia składanych w toku podań. Ponadto sposób prowadzenia postępowania determinowany był przez różne żądania składane przez strony. Przede wszystkim złożenie wcześniejszych skarg pociągało za sobą konieczność przekazania akt sprawy do Sądu. Ponadto już w lutym 2015 r. A. V. złożył wniosek o zawieszenie postępowania, któremu został nadany bieg. W ocenie Ministra nie ma zatem żadnych wątpliwości, że prowadził on niniejsze postępowanie efektywnie i starannie. Organ wskazał ponadto, że do dnia sporządzania odpowiedzi na skargę nie została rozpoznania prawomocnie kwestia zawieszenia postępowania, więc zakończenie niniejszego postępowania byłoby przedwczesne. Wydanie decyzji odwoławczej nie dałoby się bowiem pogodzić z ewentualną koniecznością późniejszego prowadzenia wpadkowego postępowania w sprawie zawieszenia postępowania (w przypadku uwzględnienia skargi A. R. przez Sąd). Organ wskazał poza tym, że nie dysponuje aktami administracyjnymi, które zostały przekazane do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie sądu skarga częściowo zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "ppsa" – sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 149 § 1 "ppsa", w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie § 2 tego artykułu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "kpa" organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie zaś do art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). W sprawie niniejszej bezsporne jest, że w dniu 23 września 2014 r. wpłynęły do Ministerstwa Rolnictwa odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. wraz z aktami sprawy. W sprawie poza sporem pozostaje również okoliczność, że do dnia wyrokowania prze Sąd, organ nie rozpoznał ww. odwołania i nie zakończył postępowania w sprawie. Powyższa okoliczność determinowała zatem uwzględnienie skargi, a co tym idzie zobowiązanie organu na podstawie art. 149 §1 pkt 1 ppsa do rozpoznania odwołania z dnia [...] września 2014 r. Uwzględniając skargę Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała charakteru rażącego. Jak wynika z akt sprawy, i na co zwracał uwagę Minister Rolnictwa i Rozwoju w odpowiedzi na skargę, niespełna miesiąc po otrzymaniu akt sprawy wraz ze złożonym odwołaniem, wpłynęła skarga na przewlekłość organu. W związku z czym sprawa została przekazana do Sądu. Natomiast w lutym 2015 r. złożony został wniosek o zawieszenie postępowania, któremu nadany został bieg. Ponadto organ informował strony o przyczynach niedochowania terminu załatwienia sprawy, wskazując kolejne terminy jej załatwienia. Oceniając zatem zaistniałą w sprawie przewlekłość Sąd uznał, że ze względu na składane w sprawie dodatkowe wnioski i skargi, przewlekłość Ministra nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem zachowanie samej strony utrudniało poprawne działanie organu. Uznając zaś, że przewlekłość nie miała charakteru rażącego Sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny o co wnosiła strona skarżąca i w tej części oddalił skargę. Mając to na uwadze, na podstawie art. 149 § 1 ppsa (w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia skargi) sąd orzekł jak w pkt 1 i 3 wyroku. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie (pkt 3) sąd orzekł na podstawie art. 151 ppsa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej tej ustawy.