I SAB/Wa 638/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), oznaczoną jako hip. "[...]"[...], działka nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 15 października 2013 r. J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] (obecnie ul. [...]). W skardze wyjaśnił, że o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zwrócił się do Urzędu Rejonowego w W. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 1992 r. Wskazał, że po długotrwałej korespondencji, wystąpił w dniu 1 grudnia 2011 r. w trybie art. 37 k.p.a. z zażaleniem do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia 29 maja 2012 r., nr [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin na rozpatrzenie sprawy. W związku z brakiem decyzji w sprawie J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę tę następnie cofnął ponieważ w dniu [...] lutego 2013 r. otrzymał pismo z Urzędu [...] informujące, że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana do dnia 31 maja 2013 r. W związku z cofnięciem przez niego skargi, postępowanie sądowe zostało umorzone. Skarżący wskazał, że pomimo informacji odnośnie daty zakończenia postępowania Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie w związku z czym wnosi on o zobowiązanie organu do zakończenia przedmiotowego postępowania poprzez wydanie decyzji. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł jej oddalenie i wskazał, że działka położona w W. przy ul. [...], oznaczona nr hip. Jako "[...] działka nr [...] leży na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ wyjaśnił, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Wyjaśnił przy tym, że dodatkowych wyjaśnień wymaga jeszcze kwestia daty, w której dawny właściciel utracił możliwość posiadania nieruchomości. Zgromadzone w sprawie dokumenty nie wyjaśniły bowiem w sposób bezsporny tej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowo administracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie natomiast z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). W myśl zaś przepisu art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności i bezczynność ta miała, zdaniem Sądu, charakter rażący. Po za sporem pozostaje bowiem okoliczność, że wniosek skarżącego z 10 kwietnia 1992 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nie został dotychczas rozpoznany. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w kwietniu 1993 r., czyli dopiero rok po wpłynięciu do organu wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie, organ zwrócił się do wnioskodawcy o dostarczenie postępowania spadkowego po A. G. Kolejne pismo do strony Prezydent [...] wystosował zaś dopiero w maju 2000 r., ponownie informując J. W., że w celu wydania decyzji administracyjnej konieczne jest dostarczenie przez niego postanowienia o nabyciu spadku po A. G. z domu P. Z akt administracyjnych nadesłanych przez organ przy odpowiedzi na skargę nie wynika natomiast aby w latach 2000-2006 podejmował jakiekolwiek czynności w sprawie zmierzające do jej zakończenia. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że nawet przesłane do organu pismo skarżącego z dnia 3 listopada 2005 r. pozostało bez odpowiedzi. Dopiero w 2006 r. po złożonej przez J. W. "skardze" z dnia [...] czerwca 2006 r. organ zaczął podejmować czynności zmierzające do zgromadzenia niezbędnego w sprawie materiału dokumentacyjnego oraz zakończenia sprawy. Czynności te jednak podejmowane były w sposób nieregularny i w długich odstępach czasowych tak np. po otrzymaniu we wrześniu 2007 r. dokumentów z Archiwum Państwowego [...] organ podjął kolejne czynności w sprawie dopiero w 2012 r. już po wyznaczeniu przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu na załatwienie sprawy. W tej sytuacji zarzut bezczynności organu uznać należy za w pełni uzasadniony. Stwierdzona zaś w tak ustalonym stanie faktycznym bezczynność ma charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą usprawiedliwiać tak dużej zwłoki w wydaniu decyzji. Przypomnieć bowiem tu należy, że postępowanie wszczęte zostało na skutek wniosku strony z 1992 r., a więc trwa ono już od blisko 22 lat. Wskazać również należy, że organ mimo obowiązku wynikającego z dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 36 § 1 k.p.a. przez 20 lat nie informował stron postępowania o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Po raz pierwszy uczynił to bowiem przy piśmie z 11 maja 2012 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku