I SAB/Wa 64/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi K. R. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę. K. R. (dalej: skarżąca) pismem z 19 października 2024 r. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: organ) w sprawie wniosku skarżącej z 2 marca 2024 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z 27 stycznia 2005 r. nr UNO-1416931 wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego KRUS w Bydgoszczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 31 marca 2025 r. wezwał do usunięcia braku skargi poprzez wskazanie czy przed wniesieniem do sądu skargi, występowała z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 Ustawy z 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 poz. 572 ze zm., dalej: kpa) pod rygorem uznania przez Sąd, że takie ponaglenie nie zostało złożone. Wezwanie to zostało odebrane przez skarżącą 7 kwietnia 2025 r. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania, skarżąca nie udzieliła odpowiedzi i nie nadesłała informacji ani dowodu wniesienia ponaglenia. W konsekwencji upłynął zakreślony siedmiodniowy termin, a brak skargi nie został usunięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W niniejszej sprawie skarga obarczona była istotnym brakiem, polegającym na niewykazaniu spełnienia ustawowej przesłanki dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Zgodnie bowiem z przepisami regulującymi wymogi dopuszczalności skargi, strona zanim zaskarży bezczynność organu do sądu administracyjnego musi podjąć określone działania w toku postępowania administracyjnego. W szczególności ustawa wymaga uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść dopiero po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, co wynika z art. 52 § 1 i 2 z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sąsiadami administracyjnymi (Dz. U. 2024 poz.935 ze zm., dalej: ppsa). W myśl art. 52 § 2 ppsa przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie. Ustawodawca zatem traktuje ponaglenie analogicznie jak inne środki zaskarżenia w toku instancji administracyjnej, jego złożenie jest warunkiem skutecznego uruchomienia kontroli sądowoadministracyjnej. Ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa, stanowi instytucję prawną służącą przeciwdziałaniu opieszałości organu administracji publicznej. Strona postępowania administracyjnego może wnieść ponaglenie w dwóch przypadkach: gdy organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie (bezczynność) lub gdy prowadzi postępowanie dłużej niż to niezbędne (przewlekłość). Ustawodawca nakazuje wnieść ponaglenie do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, a jeżeli organu wyższego stopnia nie ma to do tego samego organu, który prowadzi sprawę (art. 37 § 1 i 3 kpa). Celem ponaglenia jest zatem zaangażowanie organu w sytuacji, gdy sprawa nie jest załatwiana terminowo. Dopiero w przypadku, gdy administracja publiczna otrzymała sygnał o opieszałości w formie ponaglenia i mimo to nie usunęła stanu bezczynności, sąd administracyjny może zostać zaangażowany do rozstrzygnięcia sporu. Wykorzystanie ponaglenia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi. Dopiero po wyczerpaniu ponaglenia skarga na bezczynność jest dopuszczalna. Niezłożenie odpowiedniego ponaglenia do organu uniemożliwia rozpoznanie skargi przez sąd administracyjny. Zaniechanie takiej czynności oznacza niewyczerpanie środków zaskarżenia przysługujących stronie. W konsekwencji brak uprzedniego skutecznego ponaglenia czyni skargę na bezczynność niedopuszczalną z mocy prawa, co obliguje sąd do jej odrzucenia. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że skarżąca nie wykazała spełnienia wymogu złożenia ponaglenia przed wniesieniem skargi. Pomimo wezwania do uzupełnienia tego braku skarżąca nie wskazała, by takie ponaglenie zostało złożone, ani nie przedłożyła jego odpisu. Zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu skutkuje to przyjęciem, że żadne ponaglenie nie zostało wniesione. W rezultacie skarga została wniesiona przedwcześnie, bez wyczerpania przewidzianego prawem środka zaskarżenia. Taki defekt skargi ma charakter nieusuwalny na obecnym etapie. Upływ 14 kwietnia 2025r. terminu do uzupełnienia braku oznacza, iż skarga obciążona tym brakiem nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa w związku z art. 37 § 1 kpa orzekł jak na wstępie.