I SAB/Wa 644/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącej E. W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomość położonej w G. przy ul. [...], wpisanej w księdze wieczystej Państwowego Biura Notarialnego w [...] KW nr [...], oznaczonej katastralnie jako parcele nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [..] m2 z całej nieruchomości o powierzchni [...] ha, stanowiącej współwłasność J. L., R. L. i E. W. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej sprostował oczywistą pomyłkę w pouczeniu wskazując, iż od wydanej decyzji z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a nie skarga. Pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej wystąpił do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013r. nr [..]. Zawiadomieniem z dnia [..] czerwca 2013r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformował strony o ponownie prowadzonym postępowaniu nadzorczym w stosunku do decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [..] stycznia 1967 r. w części dotyczącej odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jednocześnie organ nadzorczy wskazał termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 października 2013r., z uwagi na konieczność uzyskania całości akt sprawy wysłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z wezwanie do sprawy I SAB/Wa 26/13. Kolejnym pismem z dnia 20 listopada 2013r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformował strony, iż rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia 31 marca 2014r., z uwagi na brak akt sprawy, które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dołączył ze sprawy I SAB/Wa 26/13 do sprawy I SA/Wa 1002/13. Następnie pismem z dnia 7 marca 2014 r. termin ten organ przesunął do dnia 30 czerwca 2014r. Przy piśmie z dnia 26 czerwca 2014r. Minister otrzymał od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie akta sprawy. W dniu 3 września 2014r. radca prawny M.F. działający w imieniu J.L., B. L., E. W., R. L., M. S., M.S. L.S. i D. S. wezwał organ nadzorczy do niezwłocznego rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z brakiem rozstrzygnięcia pismem z dnia 6 października 2014r. radca prawny M. F. działający w imieniu E. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, uzasadniając ją faktem przekroczeniem przez organ nie tylko ustawowych terminów załatwienia sprawy, ale również tych które sam sobie wielokrotnie wyznaczał w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do wniesionej skargi Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie wskazując, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Ocena legalności decyzji musi się odbyć na podstawie całokształtu materiału dowodowego, z wyraźnym wskazaniem, czy dana okoliczność została udowodniona, bowiem stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 k.p.a i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 k.p.a. Organ wskazał, że aktualnie w niniejszej sprawie jest dokonywana wnikliwa analiza pozyskanego materiału dowodowego. Jednocześnie organ bada zasadność zarzutów podniesionych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozstrzygnięcie zostanie wydane niezwłocznie po zakończeniu analizy sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W myśl artykuł 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 6 października 2014 r. wynika, że od dnia złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją dnia z [...] stycznia 2013r, organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury i Rozwoju nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania uznał, że na dzień wyrokowania organ był bezczynny, tym samym żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za uzasadnione. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek naganna), nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu. W przedmiotowej sprawie dopiero w dniu 2 lipca 2014 r. organ otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie akta administracyjne sprawy. Ponadto, Sąd zauważa, że realia prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.