I SAB/Wa 647/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz Sędziowie: WSA Anna Wesołowska WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. M. S., A. J., H. D. G. N., J. J., K. J., K. A., M. R. M., R. L., S. J., T. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju solidarnie na rzecz A. M. S., A. J., H. D. G. N., J. J., K. J., K. A., M. R. M., R. L., S. J., T. T. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan faktyczny 1. A. M. S., A. J., H. D. G. N., J. J., K. J., K. A., M. R. M., R. L., S. J. i T. T. (dalej jako: "skarżący") w pismem z dnia 8 października 2014 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1951 r., nr [...], oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1950 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] (dawnej ul. [...]), ozn. nr hip [...]. Skarżący wnieśli o wyznaczenie Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o oddalenie skargi. 3. Na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. pełnomocnik organu, wnosząc o umorzenie postępowania, złożył do akt sprawy odpis decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], którą uchylono w całości decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], i stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1951 r., nr [...], oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1950 r., nr [...]. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w przewlekłości w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Stosownie do art. 35 § 1 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 Kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Wskazać ponadto należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "Ppsa"), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu powyższego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyłącza możliwość jej uwzględnienia, nawet wówczas, gdy decyzja podjęta została z naruszeniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wydania. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., po rozpoznaniu wskazanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił w całości decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], i stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1951 r., nr [...], oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] września 1950 r., nr [...]. Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Skoro zatem w/w decyzja Ministra została wydana po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ale przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Organ wydał bowiem akt, czego domagała się strona w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. W tym miejscu wskazać jednak należy, że przepis art. 149 Ppsa zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że choć istotnie rozpoznanie przez Ministra wniosku z dnia 1 grudnia 2008 r. nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego, to przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca. Organ dopełnił obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 Kpa i dokonywał czynności w celu skompletowania materiału dowodowego sprawy, o czym informował strony postępowania. Zdaniem Sądu, istniejący w niniejszej sprawie czas trwania prowadzonego przez Ministra postępowania uzasadniał zastosowanie przez Sąd dodatkowej organowi grzywny w wysokości 100 zł. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 Ppsa orzekł, jak w punkcie 1, 2 i 3 wyroku. O kosztach (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 Ppsa.