I SAB/Wa 65/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. jako hip. [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej K. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. K. reprezentowana przez pełnomocnika adwokata R. P. wniosła w dniu 17 kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] hip. [...]. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo złożenia wniosku [...] kwietnia 1995 r. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności organu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W dniu 23 stycznia 2015 r. adw. R. P. złożył akt poświadczenia dziedziczenia po A. K. zmarłej [...] września 2014 r. Z aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] września 2014 r. wynika, że spadek po A. K. na podstawie ustawy nabyła w całości córka K. K.. Pełnomocnik w ww. piśmie wskazał, że aktualnie stroną skarżącą jest K. K. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że w toku postępowania podjęto szereg czynności mających na celu zebranie pełnego materiału dowodowego oraz ustalenie wszystkich stron postępowania. Ponadto postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. zawieszono postępowanie w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. zawieszono postępowanie sądowe w sprawie skargi na bezczynność Prezydenta W. dotyczącej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] hip. [...]. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. podjęto zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Poza sporem jest to, że Z. D. (ojciec A. K.) w dniu 20 kwietnia 1995 r. wniósł o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte przez organ w dniu [...] czerwca 2002 r., kiedy zwrócił się do Wydziału Geodezji i Nieruchomości o nadesłanie kserokopii mapy ewidencyjnej z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości oraz granicami działek obecnych oraz o nadesłanie informacji, czy nieruchomość została skomunalizowana. Następnie 19 stycznia 2007 r. organ zwrócił się o nadesłanie informacji o przeznaczeniu nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego oraz w dniu 16 kwietnia 2004 r. zwrócił się do Z. K. o złożenie wniosków przez pozostałych byłych właścicieli. Następnie zostało w dniu 13 lutego 2014 r. złożone przez pełnomocnika A. K. zażalenie do Wojewody [...] na bezczynność organu administracji. W dniu 6 marca 2014 r. organ administracji zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru o nadesłanie kserokopii mapy ewidencyjnej z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości oraz granicami działek obecnych oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów, podanie daty, w której doszło do fizycznego przejęcia gruntu. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin 3 miesięcy od daty doręczenia postanowienia na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] do czasu przedłożenia przez stronę postanowień o stwierdzenie nabycia spadku bądź poświadczeń dziedziczenia po E. K. oraz wskazanie pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. Stosownie do treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako Kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13]. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie w przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Prezydent W. w dacie orzekania nie wydał decyzji w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...], mimo złożenia stosownego wniosku w dniu 20 kwietnia 1995 r. Ponadto czynności w sprawie były podejmowane przez okres trwania postępowania sporadycznie, tj. w latach 2002, 2007 i 2014. Pomiędzy tymi okresami organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Skoro zatem w sprawie zawisłej przed Prezydentem zaistniał stan bezczynności w jej załatwieniu, obowiązkiem Sądu jest wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), a więc zobowiązania organu do rozpoznania tegoż wniosku w określonym wyrokiem terminie. Wyznaczając natomiast ten termin w wymiarze czterech miesięcy, Sąd miał na względzie realną możliwość pozyskania w tym czasie materiału dowodowego umożliwiającego przeprowadzenia i zakończenie przez organ postępowania. Stwierdzona bezczynność ma przy tym postać kwalifikowaną w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., a więc rażąco narusza prawo. Żadne bowiem okoliczności nie mogą usprawiedliwiać blisko dziewiętnastoletniej zwłoki w rozpoznawaniu podania strony oraz trwające przez lata nie podejmowanie żadnych czynności w sprawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Wobec czego postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Jednocześnie organ w sprawie działał opieszałe, niesprawne i nieskutecznie co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin załatwienia sprawy, w sytuacji gdy mogła ona być rozstrzygnięta w terminie krótszym. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.