I SAB/Wa 65/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. S. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zwrócić skarżącej C. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu od skargi; 3. oddalić wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego. C. S. pismem z dnia 23 lutego 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w sprawie reformy rolnej. Z kolei pismem z dnia 18 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącej cofnął skargę podnosząc, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznał sprawę. Pełnomocnik skarżącej wniósł jednocześnie o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej P.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Zgodnie zaś z art. 161 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. W niniejszej sprawie Sąd uznał cofnięcie skargi za dopuszczalne i postanowił umorzyć postępowanie sądowe. W ocenie Sądu w sprawie zaistniały ponadto przesłanki do zwrotu stronie z urzędu całego wpisu w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, wskazać należy, że jest on bezzasadny. Zauważyć należy, że stosownie do art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei w myśl art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., a więc w sytuacji gdy organ w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 201 § 1 P.p.s.a. Przesłanką umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie jest cofnięcie skargi (art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), a nie bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na uwzględnienie skargi przez organ. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że norma z art. 54 § 3 P.p.s.a. dotyczy instytucji autokontroli organu, w ramach której organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. W przypadku natomiast skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ uwzględniając skargę stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest natomiast uwzględnieniem skargi wydanie decyzji przez organ w zwykłym trybie po wniesieniu przez stronę ponaglenia lub skargi do sądu administracyjnego, ponieważ tego rodzaju rozstrzygnięcie jest wykonaniem obowiązku ciążącego na organie na mocy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 1 października 2019 r. sygn. akt I OZ 874/19). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 25 lutego 2021 r., do organu wpłynęła w dniu 3 marca 2021 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] czerwca 2021 r. wydał z kolei decyzję rozpoznającą odwołanie. Nastąpiło to zatem po wniesieniu skargi na bezczynność. Nie oznacza to jednak, że organ dokonał samokontroli, która polegała na wydaniu decyzji, której wydania domagała się skarżąca w złożonej skardze. Zauważyć należy, że przedmiotowa decyzja wydana została po upływie trzydziestu dni od dnia otrzymania przez organ skargi na bezczynność. Z treści tej decyzji, a w szczególności z jej podstawy prawnej nie wynika też, aby organ orzekał na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Brak jest również w tej decyzji rozstrzygnięcia, czy bezczynność wystąpiła i czy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co jest obligatoryjnym elementem decyzji autokontrolnej w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że ww. decyzja organu nie została wydana w trybie autokontroli. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 19 lipca 2019 r. sygn. akt II OZ 665/19 oraz z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt II OZ 437/19 rozstrzygnięcia sprawy przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność nie należy utożsamiać z uwzględnieniem skargi przez organ w oparciu o art. 54 § 3 P.p.s.a. Rozumowanie takie nie tylko pozostaje w sprzeczności z brzmieniem tego przepisu, lecz także skutkowałoby znaczącym poszerzeniem zakresu jego zastosowania. Abstrahuje ono ponadto od brzmienia art. 149 § 1-1a P.p.s.a. z którego wynika, że sąd administracyjny uprawniony jest do orzekania także o tym, czy bezczynność w danej sprawie zaistniała i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd rozpoznający niniejsza sprawę ww. pogląd w pełni podziela. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie podstawą do umorzenia postępowania sądowego było cofnięcie skargi, a nie uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli, co oznacza, że nie zaistniała przesłanka do zastosowania art. 201 § 1 P.p.s.a. W ocenie Sądu umorzenie postępowania na skutek cofnięcia skargi stanowić może jedynie podstawę do zwrotu stronie z urzędu całego wpisu w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 161 § 1 pkt 1 w związku z art. 60 i art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.