I SAB/Wa 656/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Włodzimierz Kowalczyk WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia, że majątek ziemski [...] stanowiący uprzednio własność O. A. nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W dniu 22 lipca 2012 r. odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] wnieśli [...]. Akta wraz z odwołaniem zostały przekazane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zw dniu 30 lipca 2013 r. (data prezentaty wpływu 2 sierpnia 2013 r.). Pismem z dnia 1 października 2013 r. [...] wezwali Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie nierozpoznania ich odwołania. Pismem z dnia 14 października 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował, iż odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia 31 grudnia 2013 r. wskazując, iż przesunięcie terminu rozpatrzenia odwołania wynika z dużej ilości spraw tego rodzaju, które są rozpatrywane według kolejności wpływu. Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. [...] wnieśli skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż termin określony w art. 35 § 3 k.p.a. nie jest jedynym terminem wiążącym organ do rozpatrzenia sprawy, albowiem w świetle art. 36 § 1 k.p.a. organ o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych winien zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin jej załatwienia. Tym samym w sprawie termin nie upłynął, albowiem pismo organu z dnia 14 października 2013 r. spełnia przesłanki z art. 36 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 149 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a..). W rozpoznawanej sprawie skarżacy zarzucili Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi bezczynność w przedmiocie rozpoznania ich odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] umarzającej postępowanie postępowanie w sprawie wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia, że majątek ziemski [...], stanowiący uprzednio własność O. A. nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej jako bezprzedmiotowe. Zauważyć zatem należy, że z analizy zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając odwołanie od powołanego wyżej orzeczenia przekroczył terminy załatwienia sprawy określone w art. 35 k.p.a. i naruszył zasady postępowania określone w powołanych wyżej przepisach k.p.a. Odwołanie skarżących wpłynęło bowiem do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 2 sierpnia 2013 r. (data prezentaty wpływu do organu) i od tego momentu w sprawie nie były podejmowane w sprawie żadne czynności zmierzające do rozpatrzenia sprawy. Jedyna aktywność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi datowana jest na dzień 14 października 2013 r. kiedy to poinformował o nowym terminie tj. 31 grudnia 2013 r. Należy przy tym zauważyć, że działanie to było wynikiem złożenia przez skarżących wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania oraz prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym narusza w sposób rażący normy zawarte w przepisach art. 8 i 12 k.p.a. Uzasadnia on przyznaną przez organ, ocenę, że przedłużane procedowanie sprawy, nie jest efektem jej skomplikowanego charakteru, czy problemów z uzyskaniem archiwalnej dokumentacji, ale wyrazem polityki organu. Sam organ przyznał, że sytuacja zaistniała w sprawie wynika z dużej ilości spraw tergo rodzaju rozpatrywanych według kolejności wpływu. Takie zaś uzasadnienie nie znajduje oparcia w przepisach k.p.a. W tej sytuacji zarzut bezczynności organu uznać należy za w pełni uzasadniony. Stwierdzona zaś w tak ustalonym stanie faktycznym bezczynność ma charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą usprawiedliwiać zwłoki w wydaniu decyzji, tym bardziej gdy jest to – jak w niniejszej sprawie - efekt zaniechania podejmowania przez organ jakichkolwiek działań prowadzących do jej załatwienia. A to z kolei implikowało po stronie Sądu obowiązek wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Wyznaczając zaś miesięczny termin załatwienia sprawy (którego bieg rozpoczynał się będzie od daty zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem) Sąd miał na względzie realną możliwość rozpoznania odwołania. Z tego względu, zdaniem Sądu terminem w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron - a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał i obligatoryjność przeprowadzenia ww. dowodu (w przypadku decyzji pozytywnej) - jest termin miesiąca, od daty zwrotu akt do organu wraz z prawomocnym wyrokiem. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie 200 i 205 p.p.s.a. zaliczając do kosztów uiszczoną kwotę 100 złotych tytułem wpisu od skargi oraz kwotę 240 złotych tytułem wynagrodzenia adwokata ustanowionego przez skarżących zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów niepłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) oraz 17 złotych tytułem opłaty od pełnomocnictwa.