I SAB/Wa 658/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A.W. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania A.W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuścił się bezczynności 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz A.W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.W. pismem z dnia 25 sierpnia 2015 r. wniosła skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotową decyzją Wojewoda orzekł, że nieruchomość o pow. [...] ha, w granicach naniesionych na archiwalnej mapie katastralnej, aktualnie części działki o nr [...], stanowiąca w dacie przejęcia na własność Skarbu Państwa zespół dworsko pałacowy majątku ziemskiego [...] o pow. [...] ha, zapisanego w księdze guntowej, [...] jako własność A.K., podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm.). Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. wniosła odwołanie, które Wojewoda przy piśmie z dnia 2 lipca 2014 r. przekazał do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wskazała, że wobec nierozpoznania przedmiotowego odwołania w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego pismem z dnia 15 lipca 2015 r. wezwała Ministra do usunięcia naruszenia prawa , które pozostało bez odpowiedzi, jak również, na dzień składania skargi na bezczynność, nie rozpoznał odwołania. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie stwierdził, że pismami z dnia 17 lipca 2014 r., 29 sierpnia 2014 r., 3 listopada 2014 r., 7 stycznia 2015 r., 2 marca 2015 r. oraz 30 czerwca 2015 r. zawiadamiał strony o przesunięciu terminu rozpatrzenia sprawy stosownie do art. 36 k.p.a., podając przyczynę zwłoki – dużą liczbę spraw, które rozpatrywane są wg kolejności wpływu. Podkreślił, że zwłoka w rozpoznaniu odwołania w przedmiotowej sprawie nie wynikała z rażących zaniedbań, a z okoliczności niezależnych od organu, wskazując jako przyczynę dużą liczbę podań, które wpłynęły przed przedmiotowym odwołaniem, a oczekują na rozpoznanie. Jednocześnie podkreślił, że zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja nie pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż niezbędne jest jeszcze sporządzenie opinii biegłego geodety dotyczącej naniesienia na obecną mapę ewidencyjną granic zespołu pałacowo-parkowego wchodzącego w skład majątku ziemskiego [...]. Podając, że o powołaniu biegłego, które nastąpi w najbliższych dniach, Sąd zostanie poinformowany oddzielnym pismem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Również stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga A.W. zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy odwołanie od decyzji Wojewody [...[ z dnia [...] czerwca 2014 r. wpłynęło do organu w dniu 4 lipca 2014 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy. Pomimo jego upływu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji merytorycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania przedmiotowego odwołania. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w toku tego postępowania jedynymi czynnościami organu były kolejne pisma, którymi zawiadamiał strony postępowania o przesunięciu terminu rozpoznania sprawy, który uprzednio sam wskazywał, powołując się na dużą ilość tego rodzaju spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu (vide: pisma z dnia 17 lipca 2014 r., 29 sierpnia 2014 r., 3 listopada 2014 r., 7 stycznia 2015 r., 2 marca 2015 r., 30 czerwca 2015 r.). Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Stwierdzona bezczynność miała przy tym, zdaniem Sądu, charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą usprawiedliwiać ponad rocznego okresu zaniechania rozpoznawania sprawy. Mimo, że organ informował skarżącą o przyczynach zwłoki i terminach załatwienia sprawy, to jego wyjaśnienia koncentrowały się na dużym wpływie spraw tego rodzaju, jak również konieczności procedowania wg kolejności ich wpływu. Uznać należy, że przyczyny techniczno-organizacyjne nie mogą usprawiedliwiać całkowitej i długotrwałej bierności organu. Zważyć przy tym należy, że, jak słusznie podniósł pełnomocnik skarżącej, okolicznościami zwalniającymi organ z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny i proceduralny, a nie faktyczny. Skoro zatem niezałatwienie sprawy dotyczącej odwołania A.W. w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zawinionej opieszałości, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałą w takim stanie bezczynność należy zakwalifikować jako rażącą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 niniejszej ustawy.