I SAB/Wa 660/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia sprawy 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] marca 2016 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2016 r. nr [...] – w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dopuściło się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz E. J. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] października 2017r. E. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej również jako SKO w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2016r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016r., znak:[...]. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zobowiązanie SKO do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że do dnia składania skargi organ nie wydał decyzji w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku skarżącej, w związku z czym zarzuciła organowi naruszenie art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. Skarżąca poinformowała, że pismem z dnia [...] marca 2017r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozstrzygnięciu sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie wskazując, że w toku postępowania podejmowane były działania w sprawie. Organ wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. poinformował strony o złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji oraz przewidywanym terminie rozpatrzenia sprawy do dnia [...] maja 2016r. Jednocześnie organ poinformował, że ze względu na dużą ilość rozpatrywanych spraw nie jest możliwe zachowanie ustawowych terminów. Podkreślił, że strona skarżąca miała wiedzę o podejmowanych czynnościach w postępowaniu wyjaśniającym, bowiem kierowane do innych podmiotów pisma były doręczane również jej do wiadomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. dalej jako p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego art. stanowi, iż jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a). W myśl art. 36 § 1 k.p.a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a). Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak – wynika z akt sprawy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie zakończyło postępowania zainicjowanego wnioskiem E. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] marca 2016r. (data wpływu do organu [...] kwietnia 2016r.) i nie wydało merytorycznego rozstrzygnięcia. Z akt sprawy wynika co prawda, że organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, jednakże nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach k.p.a. Zauważyć trzeba, że po wpłynięciu wniosku do organu w dniu [...] kwietnia 2016r. pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte przez organ dopiero [...] września 2016r. (pisma kierowane do Biura Prawnego Urzędu [...]. Następnie organ podejmował kolejne czynności m.in. pismo z dnia [...] marca 2017r., w którym zwrócił się do Urzędu [...] o informację dotyczącą zbycia gruntu na rzecz innych podmiotów oraz w sprawie decyzji lokalizacyjnych. Pismem z dnia [...] sierpnia 2017r. organ zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru o nadesłanie danych z ewidencji gruntów i budynków. Analizując dokumenty znajdujące się w aktach sprawy i przebieg postępowania stwierdzić należy, że organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Jak wynika z akt sprawy, czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były w dużych odstępach czasu. Organ nie dotrzymał terminu wyznaczonego zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. ani nie poinformował ponownie stron o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy i przyczynach niedotrzymania ustawowego terminu. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 k.p.a- nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zasada sformułowana w art. 6 k.p.a, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa". Stosownie do art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, jednocześnie Sąd stwierdza, czy organ dopuścił się bezczynności a także stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy na wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa - ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie dochowało terminów do załatwienia sprawy określonych w k.p.a. Nie do zaakceptowania jest w demokratycznym państwie prawa sytuacja, w której postępowanie prowadzone jest przez organ administracji od kwietnia 2016r., czyli przez okres prawie 2 lat, nadal znajduje się na etapie prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Art. 149 p.p.s.a. nie określa kryteriów, jakimi powinien kierować się sąd administracyjny określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych nim działań. Oznacza to, iż w kwestii określenia terminu sąd dysponuje swobodą i nie jest związany terminami, o jakich mowa w art. 35 k.p.a. Powinien kierować się interesem strony, a przede wszystkim brać pod uwagę specyfikę danej sprawy. Wobec powyższego Sąd uznał, że - biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy - termin miesięczny na rozpoznanie wniosku E. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] marca 2016r. będzie adekwatny i realny. Sąd zasądził też na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1 a, art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4 oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.