I SAB/Wa 668/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Izabela Ostrowska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi Z. C., M. N., T. C, E. D., M. C., P. C., K. C. i A. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2012 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], oznaczonej dawnym numerem hip. "[...]" inw. Nr [...] o pow. [...] m2 - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz skarżących Z. C., M. N., T. C., E. D., M. C., P. C., K. C. i A. R. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Adwokat R. N. działając w imieniu Z. C., M. N., T. C., E. D., M. C., P. C., K. C. i A. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279) stała się własnością Gminy [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że stosowny wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia złożył do organu w dniu 28 maja 2012 r., a w związku z przedłużającym się milczeniem Kolegium, w dniu 2 sierpnia 2012 r. wystosował do organu pismo wnosząc o niezwłoczne wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, zgodnie z przepisem art. 35 k.p.a. Zaznaczył również, że do dnia wniesienia skargi do Sądu, Kolegium nie podjęło rozstrzygnięcia i nie wydało decyzji merytorycznej, jak również nie powiadomiło o przyczynach milczenia i nieuzasadnionej zwłoki w załatwieniu sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że po wpłynięciu wniosku dwukrotnie wystąpił do organu pierwszej instancji o przesłanie akt własnościowych nieruchomości wskazując, że we wniosku nie podano dokładnego oznaczenia numeru i daty wydania orzeczenia, który jest przedmiotem wniosku o stwierdzeni nieważności. Podkreślił ponadto, że decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego może być wydana po zawiadomieniu wszystkich stron postępowania o jego wszczęciu, a jest to możliwe jedynie po uzyskaniu przez Kolegium informacji o tym orzeczeniu oraz akt własnościowych nieruchomości. Z uwagi na powyższe okoliczności Kolegium wniosło o odstąpienie od stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi Z. C., M. N., T. C., E. D., M. C., P. C., K. C. i A. R. jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium [....] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Kolegium, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie rozpoznało sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Z akt sprawy wynika, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie o stwierdzenie nieważności opisanego wyżej orzeczenia administracyjnego Prezydium [...] wpłynął do organu w dniu 6 czerwca 2012 r. co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez pełnomocnika skarżących skargi do Sądu, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Czynności Kolegium od dnia wpływu wniosku do organu do dnia wniesienia skargi sprowadzały się do podejmowania prób szczegółowego ustalenia dawnego oznaczenia hipotecznego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], poprzez podanie dawnego numeru działki (por. pismo z dnia 29 sierpnia 2012 r., kierowane w tej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.) i pismo kierowane w tej sprawie do pełnomocnika skarżących w dniu 4 grudnia 2013 r. W ocenie Sądu postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. w szczególności, gdy organowi ponad półtora roku zajmuje sprecyzowanie oznaczenia hipotecznego nieruchomości, której dotyczy wniosek skarżących. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Kolegium dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wpłynięciu wniosku inicjującego postępowanie do organu, Kolegium podejmowało działania mające na celu pozyskanie akt własnościowych dotyczących nieruchomości (por. pismo kierowane do Prezydenta [...] z dnia 8 sierpnia 2012 r. nr [...]), ponadto zwracało się do wnioskodawców o sprecyzowanie dawnego numeru działki, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności (por. pismo z dnia 4 grudnia 2013 r., nr [...]). Nie bez znaczenia dla oceny przesłanek z art. 149 § 1 p.p.s.a. jest również to, że sprawa prowadzona jest w przedmiocie orzeczeń dotyczących odmowy przyznania własności czasowej, które to postępowania są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów, Sąd uznał, że zwłoka nie ma charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd dostrzega okoliczność, że wniosek z dnia 28 maja 2012 r., został sformułowany bardzo ogólnie i pozbawiony został zarówno oznaczenia daty jak i sygnatury orzeczenia administracyjnego o stwierdzenie nieważności którego pełnomocnik skarżących wnosił. Tym niemniej skoro Kolegium zdecydowało o wszczęciu postępowania w oparciu o tak sprecyzowany wniosek, winno podjąć stosowne rozstrzygnięcie w terminie wskazanym w przepisach procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.