I SAB/Wa 668/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" rej. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz J. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. P. złożył skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , ozn. hip. "[...] . Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym. Nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U., Nr 50, poz.279). Pismem z dnia 10 grudnia 1981r. W. M., spadkobierczyni po dawnym właścicielu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] złożyła wniosek "o zwrot placu przy ul. [...] ". Pismem z dnia 24 października 2012r. J. P. złożył wniosek o przyznanie odszkodowania na rzecz następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] , pod ul. [...] o pow. 115 m2, część działki ewidencyjnej nr [...] , przylegających bezpośrednio do budynków mieszkalnych pod adresem ul. [...] i [...] o powierzchni 89 m2. Organ do daty wydania postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014r. nie podejmował żadnych czynności w sprawie, nie powiadamiał również stron o dodatkowym terminie załatwienia sprawy oraz o przyczynie opóźnienia. Przedmiotowym postanowieniem Wojewoda [...] uznał wniesione przez J. P. zażalenia na bezczynność Prezydenta miasta W. za zasadne oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2014r. Postępowanie niniejsze toczy się przed organem w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2014r., poz.518). Organ podkreślał, że zgodnie z ww. przepisem, przesłanką badaną w postępowaniu odszkodowawczym jest, określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Organ pismem z dnia 10 listopada 2014r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o akta lokalizacyjne dotyczące ww. nieruchomości. Podobnie, pismem z dnia 10 listopada 2014r. organ wystąpił do Biura Geodezji i Katastru o aktualne wypisy z ewidencji gruntów. Pismem z dnia 10 listopada 2014r. organ poinformował strony o przyczynach niedotrzymania terminu określonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014r. oraz, że postępowanie zostanie zakończone do dnia 31 marca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta miasta W. w rozpoznaniu wniosku, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest to, że Prezydent miasta W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] w dniu 24 października 2012r. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, mimo upływu ponad dwóch lat Prezydent miast W. nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] marca 2014r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, wniesione przez stronę, za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 30 czerwca 2014 r. Organ do daty wydania postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014r. faktycznie nie podejmował żadnych czynności w sprawie, nie powiadamiał również stron o dodatkowym terminie załatwienia sprawy oraz o przyczynie opóźnienia. Dopiero po wydaniu ww. postanowienia, organ pismem z dnia 10 listopada 2014r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Dzielnicy [...] o akta lokalizacyjne dotyczące ww. nieruchomości. Podobnie, pismem z dnia 10 listopada 2014r. organ wystąpił do Biura Geodezji i Katastru o aktualne wypisy z ewidencji gruntów. Pismem z dnia 10 listopada 2014r. organ poinformował strony o przyczynach niedotrzymania terminu określonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014r. oraz, że postępowanie zostanie zakończone do dnia 31 marca 2015r. Mając powyższe na uwadze, nie sposób jednakże nie zauważyć, że powyższe czynności organ podejmował dopiero po wydaniu postanowienia przez Wojewodę [...] . Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania. Jednocześnie analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 k.p.a. Nie sposób również nie dostrzec, że nie uczynił zadość obowiązkom wynikającym z art. 36 k.p.a., gdyż przez długi czas nie informował strony o terminie załatwienia sprawy, a także o przyczynach jej niezałatwienia z jednoczesnym wyznaczeniem nowego terminu jej załatwienia. Taki sposób postępowania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania oraz prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Stwierdzona bezczynność miała przy tym, zdaniem Sądu, charakter rażący, gdyż żadne okoliczności nie mogą tłumaczyć zaniechania podejmowania czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Za niedopuszczalne również uznać należy zaniechanie dopełnienia obowiązków, nałożonych na organ prowadzący postępowanie administracyjne z mocy art. 36 § 1 k.p.a. Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem J. P. w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zawinionej opieszałości, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałą w takim stanie bezczynność należy zakwalifikować jako rażącą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art.200 p.p.s.a.