I SAB/Wa 679/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. O. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], "[...]", rej. hip. [...], dz. [...] i [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz G. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 20 lipca 2015 r. G. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], "[...], rej. hip. [...], dz. [...] i [...]. W jej uzasadnieniu wskazała, że wniosek o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość toczy się od wielu lat i jak dotąd nie wydano żadnej decyzji w powyższej kwestii. Ponadto skarżąca wskazała, iż wniosła w związku z zaistniałą zwłoką zażalenie do Wojewody [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. uznał zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy. Pomimo upływu terminu wskazanego przez Wojewodę, Prezydent [...] nie wydał stosownej decyzji, co świadczy o bezczynności organu. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wskazał, iż pismem z dnia 1 października 2015 r. strona została poinformowana, iż zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstawy do wydania decyzji merytorycznie kończącej postępowanie. Jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano dzień 31 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Poza sporem jest, że w dniu 12 września 1990 r. wpłynął do organu wniosek R. S. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], "[...], rej. hip. [...], dz. [...] i [...]. Następnie R. S. (ojciec skarżącej G. O.) w dniu 3 lutego 2005 r. ponowił przedmiotowy wniosek. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte przez organ w dniu 17 stycznia 2006 r., kiedy zwrócił się do wnioskodawcy o złożenie do akt sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. S. oraz podanie aktualnych adresów pozostałych następców prawnych R. S. Następnie po wniosku R. S. z dnia 8 stycznia 2014 r. o niezwłoczne wydanie merytorycznej decyzji w przedmiotowej sprawie organ pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o przesłanie kopii fragmentu Ogólnego planu zabudowania [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia [...] sierpnia 1931 r., sygn. [...], oraz wydanie kopii dokumentów: z akt nieruchomości oraz Biura Odbudowy Stolicy dotyczących przedmiotowych gruntów. Ponadto pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. zwrócono się do Biura Geodezji i Katastru Delegatury w [...] o przesłanie informacji z ewidencji gruntów, mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznych, dotyczących przedmiotowego terenu. Następnie, już po złożeniu do akt sprawy przez G. O. ( następcę prawnego R. S.) - aktu poświadczenia dziedziczenia – organ pismem z dnia 7 maja 2014 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział [...] o wydanie z księgi "[...]" odpisu planu nr [...] dołączonego do zbioru dowodów tomu II tej księgi. Ponadto pismem z dnia 9 maja 2014 r. zwrócono się do Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. zwrócono się także Archiwum Państwowego [...] o wydanie zaświadczenia z czterech działów księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Następnie w dniu 2 lutego 2015 r. zostało złożone przez G. O. zażalenie do Wojewody [...] na bezczynność organu administracji. W dniu 10 marca 2015 r. Prezydent [...] zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] o przesłanie informacji dotyczącej daty budowy budynku o adresie [...] oraz [...], położonego na działkach ewidencyjnych [...] i [...] z ob. [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin 3 miesięcy od daty doręczenia postanowienia na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 1 października 2015 r. Prezydent [...] zwrócił się do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w [...] o udzielenie informacji, kiedy rozpoczęto inwestycje związane z realizacją budynku o adresie [...] oraz kiedy nastąpiło przejęcie w administrację państwową. Stosownie do treści art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej jako Kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13]. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie w przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Prezydent [...] w dacie orzekania nie wydał decyzji w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], "[...], rej. hip. [...], dz. [...] i [...], mimo złożenia stosownego wniosku w dniu 12 września 1990r. Ponadto czynności w sprawie były podejmowane przez okres trwania postępowania sporadycznie, tj. w latach 2005, 2014 i 2015. Pomiędzy tymi okresami organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Skoro zatem w sprawie zawisłej przed Prezydentem zaistniał stan bezczynności w jej załatwieniu, obowiązkiem Sądu jest wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), a więc zobowiązania organu do rozpoznania tegoż wniosku w określonym wyrokiem terminie. Wyznaczając natomiast ten termin w wymiarze czterech miesięcy, Sąd miał na względzie realną możliwość pozyskania w tym czasie materiału dowodowego umożliwiającego przeprowadzenia i zakończenie przez organ postępowania. Stwierdzona bezczynność ma przy tym postać kwalifikowaną w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., a więc rażąco narusza prawo. Żadne bowiem okoliczności nie mogą usprawiedliwiać ponad dwudziestopięcioletniej zwłoki w rozpoznawaniu podania strony oraz trwające przez lata nie podejmowanie żadnych czynności w sprawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Wobec czego postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Jednocześnie organ w sprawie działał opieszałe, niesprawne i nieskutecznie co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin załatwienia sprawy, w sytuacji gdy mogła ona być rozstrzygnięta w terminie krótszym. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.