I SAB/Wa 689/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie ustalenia i przyznanie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. G. z dnia [...] o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. w księdze hipotecznej pod nazwą "[...]" hip. [...] - w terminie sześciu miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego A. G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. (które wpłynęło do organu w dniu 11 grudnia 2013 r.) skarżący, reprezentowany przez adwokata R. N., zwrócił się do Prezydenta [...] o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] uregulowaną w księdze hipotecznej nieruchomości pod nazwą "Kolonia [...]", nr hip. [...] gminny [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279). Pismem z dnia 9 stycznia 2014 r. organ zwrócił się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. poinformowało, że w spisie akt własnościowych archiwum brak jest akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Wobec faktu, że od grudnia 2013 r. sprawa nie została rozpoznana A.G., reprezentowany przez adwokata R. N., w dniu 6 marca 2014 r. wniósł zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący 3 miesiące od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Akta sprawy wraz z postanowieniem wpłynęło do organu w dniu 30 maja 2014 r. Organ podjął działania i w dniu 2 lipca 2014 r. zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o przesłanie kserokopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotetycznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz o wydruk informacji z ewidencji gruntów, w dniu 25 listopada 2014 r. zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o przesłanie kserokopii dokumentów (decyzja lokalizacyjna, projekt budowy, itp.) dotyczących realizacji tej inwestycji, w dniu 25 listopada 2014 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego w [...] o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania Miasta [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11.08.1931 r. Zwrócił się także do Sądu Rejonowego dla [...] VI Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie zaświadczenia z księgi hipotecznej Nr "Kolonia [...]"[...] z czterech działów w ilości 1 egz. W dniu 25 listopada 2014 r. organ poinformował pełnomocnika skarżącego, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji oraz dokonania ustaleń, czy przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz w jakiej dacie następcy prawni byłych właścicieli zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie określonym przez art. 35 k.p.a. Jednocześnie organ wskazał, że przewidywany termin zakończenia postępowania na dzień 28 luty 2015 r. Żądane prze organ akta własnościowe nie zostały nadesłane, gdyż Biuro Gospodarki Nieruchomościami w piśmie z dnia 17 stycznia 2014 r. poinformowało, że w spisie akt własnościowych archiwum brak jest akt własnościowych nieruchomości oznaczonej hipotecznie "Kolonia [...]". Wskazało, że akta te nie zostały przekazane w 1984 r. przez były Wydział Terenów Urzędu [...]. Z akt administracyjnych nie wynika również, aby także pozostałe żądane dokumenty zostały przesłane do organu. W dniu 21 lipca 2014 r. (data stempla wpływu do organu) przesłane zostały jedynie żądane od Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków informacje z rejestru gruntów dla działki nr [...], [...] z obrębu [...] oraz wydruk fragmentu mapy ewidencyjnej z zaznaczonymi granicami ww. działek i granicą nieruchomości "Kolonia [...]". W dniu 4 września 2014 r. A. G., działając poprzez swojego pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość. Skarżący zarzucił Prezydentowi [....] rażące naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy. Jednocześnie wniósł o : 1. zobowiązanie Prezydenta [...] do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdzenie na podstawie art. 149 p.p.s.a. rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegającej na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego, 3. zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z art. 200 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Organ dodał, że pismem z dnia 25 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 10 grudnia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "Kolonia [...]", a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 10 grudnia 2013 r. inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami w dniu 11 grudnia 2013 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, pomimo upływu ponad roku Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. W toku tego postępowania organ zwracał się bezskutecznie do różnych instytucji i pomimo nie uzyskania żądanych dokumentów nie ponawiał swoich monitów. Z akt sprawy wynika także, że organ informował pełnomocnika skarżącego o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia, jednocześnie wyjaśniając, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie określonym przez art. 35 k.p.a. a przewidywany termin zakończenia postępowania to 28 luty 2015 r. Nie sposób jednakże nie zauważyć, że powyższą czynność organ wykonał w konsekwencji wniesienia skargi na bezczynność, co wynika z zestawienia daty wpływu skargi do organu – 8 września 2014 r. oraz daty pisma organu – 25 listopad 2014 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania. W tym stanie sprawy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku z dnia 10 grudnia 2013 r. uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi sześciomiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy, obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Sąd wziął także pod uwagę fakt, iż organ nie dysponuje aktami własnościowymi przedmiotowej nieruchomości oraz innymi koniecznymi dokumentami niezbędnymi do merytorycznego załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął bowiem pod uwagę skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy, należącej do kategorii spraw tzw. dekretowych oraz fakt, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie złożony został w dniu 11 grudnia 2013 r. (data wpływu do organu), jak również fakt, iż organ cały czas prowadził czynności mające na celu zgromadzenie całości dokumentacji i zmierzające do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie (pismami z dnia 9 stycznia 2014 r., 2 lipca 2014 r., 25 listopada 2014 r. zwrócił się do organów i instytucji państwowych o nadesłanie niezbędnych dokumentów). Organ wskazał także w piśmie z dnia 25 listopada 2014 r., dodatkowy termin zakończenia postępowania stosując się w tym względzie do dyspozycji prawnej z art. 36 § 1 k.p.a., choć uczynił to dopiero pod wpływem wniesionej skargi. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.