I SAB/Wa 69/19

Dnia 10 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. i K. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2016 roku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy [...], ozn. hip. [...]; 2) stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. B. i K. B. solidarnie 580 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. B. i K. B. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] lutego 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent/Organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2016 roku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy [...], ozn. hip. [...]. Skarżący wskazali, że od kilku lat organ dokonuje czynności pozornych, które nie odnoszą skutku, a przedmiotowy wniosek nadal pozostaje nierozpoznany mimo złożonego w sprawie w dniu [...] kwietnia 2017 roku zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, skutkującego wydaniem przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 roku nr [...] wyznaczającego Prezydentowi 4 miesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Pomimo upływu wyznaczonego terminu oraz wniesienia przez skarżących pisma z dnia [...] listopada 2018 roku o niezwłoczne rozpoznanie wniosków oraz zażalenia organ nie podjął żadnych czynności zmierzających bezpośrednio do rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przed Prezydentem prowadzone jest postępowanie o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Podniósł jednocześnie iż, ze świadectwa Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 1947 roku wynika, że owa nieruchomość zapisana jest przez zastrzeżenie na imię W. S. i K. S. w częściach równych niepodzielnie na mocy aktu z dnia [...] listopada 1938 roku. Zgodnie z twierdzeniem organu w sprawie do wniosku z dnia [...] września 2016 roku została dołączona jedynie kopia odpisu Tytułu Wykonawczego Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] kwietnia 1950 roku stwierdzającego prawa do spadku po W. S. na rzecz matki M. S. oraz rodzeństwa K. S. i A. S.. Z analizy sprawy wynika, iż na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 1997 roku spadek po A. S. nabyli A. B. i K. B.. W związku z ww. okolicznościami organ wezwał pełnomocnika skarżących o dołączenie do akt sprawy postanowień stwierdzających nabycie praw do spadku. Organ podniósł, iż z uwagi na fakt, że powyższe pismo pozostało bez odpowiedzi, postanowieniem z dnia [...] marca 2019 roku nr [...] zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu przedłożenia ww. postanowień spadkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 roku zobowiązał Prezydenta do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia w sprawie w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Orzeczenie to wpłynęło do Urzędu [...] w dniu [...] sierpnia 2017 roku, tym samym termin na rozstrzygnięcie sprawy upłynął bezskutecznie [...] grudnia 2017 roku. Od czasu otrzymania ww. postanowienia przez organ do czasu wniesienia przez skarżących skargi minęło ponad [...] miesięcy, mimo tego Prezydent wciąż pozostawał w bezczynności. Z powodu wydania przez Prezydenta postanowienia z dnia [...] marca 2019 roku zawieszającego postępowanie w sprawie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Sąd nie mógł jednak zobowiązać organu do rozpoznania ww. wniosku ani wyznaczyć, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, terminu w jakim byłby on zobowiązany do załatwienia sprawy i w tym zakresie umarzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Pomimo to Sąd uznał, że uprzednio zaistniała w sprawie bezczynność (trwająca do daty zawieszenia postepowania) miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, organ od wielu miesięcy nie dokonał żadnych czynności bezpośrednio zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta do rozpoznania wniosku (pkt I sentencji wyroku). Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.