I SAB/Wa 695/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] czerwca 2017 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz A. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku A. K. pismem z [...] listopada 2017 r., wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie nierozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz córki L. K. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku i wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności. Ponadto, wniosła o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wnioskiem z [...] czerwca 2017 r. zwróciła się do Prezydenta W. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. Pismem z [...] czerwca 2017 r. organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku poprzez złożenie wyjaśnień dotyczących miejsca zamieszkania i dokumentów urodzenia dzieci, zawierających datę urodzenia i imiona rodziców oraz uzupełnienie braków formalnych - w terminie 14 dni, od daty doręczenia wezwania, W piśmie z [...] lipca 2017 r. skarżąca złożyła wyjaśnienia dotyczące miejsca zamieszkania jej, męża oraz dzieci. Podniosła, że Urząd Stanu Cywilnego W., w którym zostały zarejestrowane urodzenia A. i L. K. jest jednostką organizacyjną Urzędu W., w którym rozpoznawano sprawę w I instancji. Zaznaczyła, że Prezydent W. ma dostęp z urzędu do aktów stanu cywilnego, a zatem zna ich treść. Podniosła, że w wezwaniu organ nie wskazał, że chodzi o dostarczenie aktów urodzenia, a jedynie o dokumenty urodzenia zawierające datę urodzenia i imiona rodziców, a takim dokumentem prywatnym jest wniosek. Zaznaczyła, że do pisma dołączyła fotokopie aktów urodzenia, a także z ostrożności procesowej złożyła wniosek o zwrócenie się przez organ do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. o nadesłanie odpisów aktów urodzenia dzieci. Wyjaśniła, że Prezydent W. zawiadomieniem z [...] sierpnia 2017 r. poinformował skarżącą o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, w związku z niezastosowaniem się do wezwania z [...] czerwca 2017 r., w zakresie dostarczenia dokumentów urodzenia dzieci oraz uzupełnienia braków formalnych wniosku. Zdaniem skarżącej, treść zawiadomienia z [...] sierpnia 2017 r. jest nieprawidłowa, gdyż nie zostały wskazane braki formalne, jakich uzupełnienia oczekiwał organ. W takiej sytuacji nie rozpoczął bieg termin do ich uzupełnienia, gdyż dopiero precyzyjne wskazanie braku formalnego może skutkować powstaniem obowiązku jego uzupełnienia w wyznaczonym terminie. Skoro bieg terminu do uzupełnienia braków formalnych jeszcze skutecznie się nie rozpoczął, to pozostawienie wniosku bez rozpoznania było nieprawidłowym działaniem organu. Skarżąca zaznaczyła, że organ jest wciąż zobowiązany do rozpoznania wniosku lub precyzyjnego wskazania jego braków formalnych. Pismem z [...] września 2017 r. skarżąca wniosła ponaglenie w sprawie o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] września 2017 r., nr [...] uznało ponaglenie za niezasadne. Wskazało, że we wniosku skarżąca nie podała numerów PESEL dzieci, pozostających na jej utrzymaniu, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL należało podać numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość. Skarżąca podniosła, że z uwagi na brak konkretnego i precyzyjnego wskazania w wezwaniu czego żąda organ, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku było nieskuteczne, a pozostawienie wniosku bez rozpoznania narusza art. 64 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w związku z niewypełnieniem wszystkich czynności wynikających z wezwania, a mianowicie nieuzupełnieniem braków formalnych wskazanych we wniosku oraz nieprzedłożeniem oryginałów aktów urodzenia dzieci, zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Organ podniósł, że uznając ponaglenie za nieuzasadnione, SKO w [...] potwierdziło prawidłowość jego działań, a tym samym nie potwierdziło iż pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo organ administracji pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej, czy też przedwcześnie zastosował art. 64 § 2 kpa. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. Z treści wniosku wynikało, że mieszka ona w [...]. W piśmie z [...] czerwca 2017 r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących miejsca zamieszkania, dokumentów urodzenia dzieci zwierających datę urodzenia i imiona rodziców oraz uzupełnienie braków formalnych w terminie czternastu dni. Z treści wezwania nie wynikało jednakże o jakie braki formalne chodzi. W odpowiedzi na wezwanie, w terminie zakreślonym przez organ, pełnomocnik złożył wyjaśnienia dotyczące miejsca zamieszkania wnioskodawczyni oraz jej rodziny, wskazał numery aktów urodzenia dzieci, przedłożył ich fotokopie i wyjaśnił przyczyny dla których nie ma możliwości złożenia oryginałów dokumentów. Pełnomocnik wniósł o załączenie ich przez organ, wskazując, że Prezydent ma do tych dokumentów dostęp z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik podał, że nie zostało wskazane jakie jeszcze inne braki formalne strona ma uzupełnić. Treść pisma strony wskazuje, że nie zlekceważyła ona wezwania organu. Należy zgodzić się ze skarżącą, że wezwanie przynajmniej w części było niezrozumiałe. Nie można również tracić z pola widzenia, że skarżąca mieszka w [...], wobec czego złożenie wszystkich wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie, nawet w sytuacji reprezentowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika, było obiektywnie niemożliwe. Należy podzielić także zarzuty skargi, że treść zawiadomienia z [...] sierpnia 2017 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania także jest niejasna. Otóż organ jako przyczynę zastosowania art. 64 § 2 kpa podał: uzupełnienie braków formalnych wniosku i dokumentów urodzenia dzieci. Nie sposób wywieść co należy rozumieć pod pojęciem uzupełnienie braków formalnych wniosku. Ze wszystkich wyżej wskazanych przyczyn słuszny jest zarzut naruszenia przez Prezydenta przepisu art. 64 § 2 kpa. Naruszenie tego przepisu skutkowało pozostawaniem organu w bezczynności w rozpoznaniu złożonego przez skarżącą wniosku. Stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1) i 3) oraz § 1a P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, poprzez zmobilizowanie organu do wydania aktu. Przenosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności (z przyczyn wyżej omówionych), a tym samym podstawy do wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1) P.p.s.a., tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Skutkuje to wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie [...] zł.