I SAB/Wa 7/05
WyrokWSA w Warszawie2005-04-20
Skład orzekający: Anna Lech, Anna Łukaszewska-Macioch, Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozostawić wniosek bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy przepisy prawa nie ustanawiają wymagań formalnych dla takiego wniosku, a tym samym czy zarzut bezczynności organu jest w takiej sytuacji uzasadniony?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest zasadna, gdy organ pozostawia wniosek bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a., mimo braku przepisów prawa ustanawiających wymagania formalne dla takiego wniosku. Organ administracji nie może przerzucać na stronę obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego, który należy do jego kompetencji, a zaniechanie zakończenia postępowania w ustawowych terminach stanowi bezczynność.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności gruntów zajętych pod drogi publiczne. Wojewoda pozostawił wniosek bez rozpoznania, powołując się na brak wymaganej dokumentacji. Spółka wniosła skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając mu nieuzasadnione pozostawienie wniosku bez rozpoznania i brak podjęcia stosownych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Wojewodę do rozpatrzenia wniosku Spółki w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu wyroku i wydania decyzji w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności gruntów zajętych pod drogi. Zasądzono od Wojewody na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi [....] Zakładów [....] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Wojewody [....] w przedmiocie wydania decyzji w sprawie nabycia z mocy prawa własności gruntów zajętych pod drogi 1. zobowiązuje Wojewodę [....] do rozpatrzenia, w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi, wniosku [....] Zakładów [....] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. i wydania decyzji w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności gruntów zajętych pod drogi, 2. zasądza od Wojewody [....] na rzecz [....] Zakładów [....] Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SAB/Wa 7/05
UZASADNIENIE
[....] Zakłady [....] Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwane dalej "Spółką", wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [....] w przedmiocie wniosku Spółki z dnia 17 października 2001 r. o ustalenie, że część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej [....] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., a stanowiących w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Spółki, była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządowych i była zajęta pod drogi publiczne stanowiące ulice:[....]. Skarżąca podała, że pismem z dnia 22 sierpnia 2003 r. Wojewoda [....] poinformował Spółkę, że pozostawia wniosek bez rozpoznania z przyczyn, z którymi skarżąca się nie zgadza. Bez rozpoznania pozostał także ponowiony przez Spółkę wniosek z dnia 28 kwietnia 2004 r. wyposażony w operat szacunkowy uprawnionego geodety.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] poinformował, że zwracał się do Spółki o doprowadzenie do zgodności wpisów w księdze wieczystej i ewidencji gruntów i udokumentowanie, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe grunty stanowiły jej własność. Z uwagi na to, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem nr [....] z dnia [....] czerwca 2003 r. wyznaczył Wojewodzie [....] dwumiesięczny termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie objętej wnioskiem Spółki, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1988 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), Wojewoda wezwał wnioskującą do przedstawienia dokumentu potwierdzającego przysługiwanie jej w dniu 31 grudnia 1998 r. prawa własności. Wobec faktu, iż Spółka nie zastosowała się do wezwania, wniosek z dnia 17 października 2001 r. pozostawiono bez rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy uzasadniony jest zarzut bezczynności Wojewody [....] w sprawie, będącej przedmiotem wniosku Spółki z dnia 17 października 2001 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca domagała się wydania przez Wojewodę [....] decyzji ustalającej na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1988 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, że oznaczone grunty stanowiące w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Spółki, pozostawały we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządowych i były zajęte pod drogi publiczne.
W związku z wnioskiem Spółki Wojewoda [....] podjął czynności zmierzające do ustalenia stanu prawnego i faktycznego umożliwiającego ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 73 powołanej ustawy, co wynika z pisma [....] Urzędu Wojewódzkiego w W. Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami z dnia 19 grudnia 2001 r. nr [....] skierowanego do Zarządu Miasta P.
W związku z zażaleniem Spółki na niezałatwienie sprawy w terminie postanowieniem z dnia [....] czerwca 2003 r. nr [....] z dnia Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wyznaczył organowi dwumiesięczny termin na wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie.
Pismem z dnia 28 lipca 2003 r. nr [....] Wojewoda [...] wezwał Spółkę, na podstawie art. 64 § 2 kpa, do przekazania, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania, dokumentacji, która umożliwiłaby Wojewodzie potwierdzenie nabycia na własność jednostek samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r., gruntu zajętego pod drogi publiczne, tj: aktualnego odpisu z księgi wieczystej dotyczącego gruntu zajętego pod drogi publiczne potwierdzającego tytuł prawny Spółki do przedmiotowych nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz dokumentacji geodezyjnej (mapy) dla części nieruchomości zajętych pod drogi publiczne według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Następnie zaś, wobec nieprzedstawienia przez Spółkę żądanych dokumentów, Wojewoda [....] pismem z dnia 22 sierpnia 2003 r. nr [....], powołując się na art. 64 § 2 kpa, zawiadomił Spółkę o pozostawieniu wniosku z dnia 17 października 2001 r. bez rozpoznania.
Rozpoznając skargę na bezczynność Wojewody [....]należało rozstrzygnąć dwie kwestie: czy przysługuje skarga na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ pozostawił podanie bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 kpa, a po drugie, czy zastosowanie przez Wojewodę [....] w sprawie objętej wnioskiem Spółki rozwiązania przewidzianego w art. 64 § 2 kpa oznacza, że organowi temu nie można zarzucić bezczynności.
Jeśli chodzi o pierwsze zagadnienie, wyjaśnił je Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 8 czerwca 2000 r. sygn. akt III ZP 11/00 (OSNP 2000/19/702) stwierdzając, iż w każdym przypadku, gdy organ pozostawia podanie bez rozpoznania (art. 64 § 1 i § 2 kpa) osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej bezczynność wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pogląd ten Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela.
Co do drugiej kwestii Sąd uznał, że skarga na bezczynność Wojewody [....] wniesiona przez Spółkę jest zasadna z następujących względów.
Przede wszystkim zważyć należy, że przepis art. 64 § kpa ma zastosowanie w sytuacji, gdy podanie wszczynające postępowanie administracyjne zawiera braki formalne powodujące, iż podanie "nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa". Powołanie się przez organ administracji na art. 64 § 2 kpa służyć ma wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów (por. wyrok NSA z dnia 23.01.1996 r. II SA 1473/94 ONSA 1997/3/114). Aby zatem organ mógł wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania, musi wskazać przepis prawa, z którego wynikają stosowne wymagania dla podania wnoszonego w określonej sprawie.
W sprawie będącej przedmiotem wniosku Spółki z dnia 17 października 2001r. przepisy prawa nie ustanawiają jakichkolwiek wymagań wobec podania o wydanie przez wojewodę decyzji stwierdzającej przejście własności nieruchomości na Skarb Państwa albo jednostkę samorządu terytorialnego.
Niewątpliwie w postępowaniu o stwierdzenie przez wojewodę nabycia własności gruntu zajętego pod drogę publiczną w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zasadniczą kwestią będzie wyjaśnienie statusu prawnego nieruchomości według stanu na dzień 31 października 1998 r., jednak stosownie do przepisu art. 7 kpa zobowiązującego organ do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także art. 77 kpa, z którego wynika obowiązek zebrania i oceny przez organ wszystkich dowodów w sprawie, należy to do organu administracji Obowiązku tego wojewoda nie może przerzucić na podmiot, który żąda wydania rozstrzygnięcia warunkującego realizację prawa do odszkodowania przewidzianego w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Zakres stosowania przepisu art. 64 § 1 i § 2 kpa w żadnym razie, w okolicznościach tej sprawy, nie pozwalał na zaniechanie zakończenia przez Wojewodę [...] postępowania z wniosku Spółki w stosownej formie, w terminach przewidzianych w przepisach art. 35 i art. 36 kpa.
Uznając, iż zaniechanie to przedłużyło znacznie postępowanie Sąd zobowiązał Wojewodę [....] do rozpatrzenia wniosku Spółki w terminie dwóch miesięcy.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło