I SAB/Wa 71/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość w. 1) zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku E. S. z dnia [...] maja 1990 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa; Pismem z dnia 10 lutego 2012 r. E. S. reprezentowana przez adwokat E. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy wnioskiem z dnia 25 maja 1990 r. skarżąca działając w imieniu swojej matki M. S., wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w W. przy ul. [...], która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność Państwa. Wniosek skarżącej został ponowiony pismem z dnia 30 marca 2005 r. Zgodnie z mapą sporządzoną w dniu 25 września 2008 r. przez uprawnionego geodetę, powierzchnia nieruchomości przy ul. [...] ozn. hip, jako "[...]" wynosiła [...] m2. Decyzją z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...] ustalone zostało odszkodowanie za grunt pochodzący z nieruchomości położonej przy ul. [...], "[...]" o pow. [...]m2. W związku z powyższym przed Prezydentem [...] prowadzone jest postępowanie dotyczące przyznania odszkodowania za pozostałą cześć tj. [...] m2, która wchodzi w skład dz. ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] i stanowi własność m. W., zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm). Pismem z dnia 3 września 2009 r. Prezydent [...] poinformował E. S. o stanie prowadzonej sprawy, wskazując termin jej załatwienia do dnia 31 stycznia 2010 roku. Wobec niezachowania powyższego terminu, E. S. wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta [...] sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta [...] do wydania stosownej decyzji do dnia 31 lipca 2010 roku. Pismem z dnia 2 sierpnia 2010r. Prezydent poinformował skarżącą o stanie sprawy, informując jednocześnie stronę o zakończeniu sprawy do dnia 30 listopada 2010 r. W odpowiedzi na monity skarżącej, pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. Prezydent [...] poinformował stronę o przyczynach uniemożliwiających rozpoznanie wniosku, wskazując m. in. na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań. Jednocześnie organ wskazał, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia 30 kwietnia 2012 roku. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze E. S. wskazała, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę, Prezydent [...] nie zakończył postępowania merytorycznym rozstrzygnięciem, nie wskazując przy tym jakiejkolwiek istotnej przyczyny tego stanu rzeczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ opisał dotychczasowy przebieg sprawy wskazują, że zebrał w sprawie szereg materiałów mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki określone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, pozwalające na wypłatę odszkodowania. Organ wskazał również, że w sprawie niezbędnym będzie sporządzenie przez biegłego aktualizacji operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości. Dodatkowo Prezydent podniósł, że pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. poinformował skarżącą, iż przewidywanym terminem zakończenia postępowania jest dzień 30 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływana dalej jako "ppsa") sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony w terminie 14 dni nie zażądają przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie W sprawie bezspornym jest, iż skarżąca wyczerpała tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ppsa. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy dwumiesięczny termin rozpatrzenia sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent [...] prowadząc postępowanie wyjaśniające, występował do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania. Podkreślić jednak należy, że od momentu złożenia przez skarżącą (działającą w imieniu swojej matki M. S.) pierwotnego wniosku z 1990 r. upłynęło ponad dwadzieścia lat, zaś od jego ponowienia w 2005 r. (przez skarżącą jako jedną ze spadkobierców zmarłej M. S. – postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1999 r. sygn. akt [...]) siedem lat. Zdaniem Sądu, organ miał zatem wystarczająco dużo czasu na zgromadzenie całości materiału dowodowego (w tym na sporządzenie aktualizacji operatu szacunkowego) pozwalającego na rozpoznanie przedmiotowej sprawy, jego analizę oraz wydanie decyzji rozstrzygającej kwestie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Sąd oceniając aktywność organu na przestrzeni tego okresu doszedł do przekonania, że wprawdzie Prezydent podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże działania te przebiegały niezwykle opieszale. W szczególności po wydaniu postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] nakazującego organowi wydanie rozstrzygnięcia do dnia 31 lipca 2010 r., działania Prezydent [...] ograniczały się w istocie jedynie do informowania strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają zatem uznanie przez Sąd, że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku skarżącej, czym naruszył przepis art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 kpa. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w punkcie I sentencji. Dodatkowo, mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa.