I SAB/Wa 711/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi K. L., M. L., M. L., J. L., M. P. i M. C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 13 kwietnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz K. L., M. L., M. L., J. L., M. P. i M. C. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 lutego 2016 r. K. L., M. L., M. L., J. L., M. P. i M. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 kwietnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...]. Skarżący pismem z dnia 22 czerwca 2015 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność Prezydenta W. wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podniesiono, że organ pomimo wyznaczenia przez Wojewodę terminu na załatwienie sprawy - nie zakończył przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że pismem z dnia 7 lipca 2016 r. pełnomocnik stron został poinformowany, iż z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji, nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 kpa. Jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania Prezydent wskazał na dzień 30 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa). Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku z dnia 13 kwietnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że przedmiotowy wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] wpłynął do organu w dniu 13 kwietnia 2015 r. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy pismem z dnia 17 kwietnia 2015 r. Prezydent W. wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy M. o przesłanie akt własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Żądane dokumenty wpłynęły do akt sprawy w dniu 17 lipca 2015 r. Kolejną czynnością zmierzającą do merytorycznego rozpoznania sprawy, którą organ podjął było zwrócenie się pismem z dnia 16 listopada 2015 r. do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy M. o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Żądane dokumenty wpłynęły do akt sprawy w dniu 1 lutego 2016 r. Ponadto pismem z dnia 16 listopada 2015 r. zwrócono się do Biura Geodezji i Katastru Delegatury w Dzielnicy M. o przesłanie informacji z ewidencji gruntów oraz mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznej, dotyczących przedmiotowego terenu. Odpowiedź na przedmiotowe wezwanie wpłynęła do organu w dniu 4 grudnia 2015 r. Również pismem z dnia 16 listopada 2015 r. zwrócono się do Archiwum Państwowego W. o przesłanie kopii fragmentu Ogólnego planu zabudowania [...] wraz z odpowiednim opisem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedź na przedmiotowe wezwanie wpłynęła do organu w dniu 9 grudnia 2015 r. Ostatnią czynnością którą podjął organ w niniejszej sprawie (już po złożeniu skargi na bezczynność) było zwrócenie się pismem z dnia 7 lipca 2016 r. do Archiwum Państwowego W. o przesłanie dokumentów dotyczących nieruchomości ozn. [...]. Mając powyższe na względzie należy wskazać, że postępowanie w sprawach o odszkodowanie za grunt w. w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.) jest postępowaniem skomplikowanym i wymaga od organu nie tylko zgromadzenia dokumentów potwierdzających prawa wnioskodawcy, ustalenia wszystkich osób uprawnionych, uzyskania map sytuacyjnych i akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem, ale również dokonania analizy i uzyskaniu opinii, w tym opinii biegłych czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ust. 2 ww. ustawy, jak również uzyskania opinii biegłych dotyczącej wartości nieruchomości w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Pozorny brak aktywności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie nie oznacza, że organ nie podejmuje żadnych czynności. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie czas, który upłynął od dnia złożenia wniosku o odszkodowane oraz fakt, że Prezydent W. mimo, iż z przekroczeniem terminów określonych w kpa, to podjął jednak czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego koniecznego do końcowego załatwienia sprawy, Sąd uznał, że bezczynność nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.