I SAB/Wa 714/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2016 r. sprawy ze skargi A. T., R. A., K. A., E. S, J. A., I. A., J. A., Z. A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. T., R. A., K. A., E. S., J. A., I. A., J. A., Z. A. z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul [...] działka nr [...] z Tabeli likwidacji Wsi [...] nr [...] pow. [...] m2 – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz A. T., R. A., K. A., E. S., J. A., I. A., J. A., Z. A. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. T., R. A., K. A., E. S., J. A., I. A., J. A., Z. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], działka nr [...] z Tabeli likwidacyjnej Wsi [...] nr [...] o pow. [...] m2. Skarżący zarzucili Prezydentowi [...] naruszenia art. 35 § 1-3 i § 5 Kpa polegające na niezałatwieniu sprawy w terminie 2 miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to konieczne i uzasadnione. W skardze wnieśli o uwzględnienie skargi poprzez: 1) stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w sprawie z wniosku skarżących z dnia [...] kwietnia 2015 r., 2) stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu ma rażący charakter, 3) zobowiązanie organu do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji w terminie nie dłuższym, niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych do organu, 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 5) wymierzenie organowi grzywny , 6) przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej, 7) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że zażalenie z dnia [...] października 2015 r. na niezałatwienie sprawy w terminie zostało rozpoznane przez Wojewodę [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Wobec tego, że w niniejszej sprawie kwestie formalne zostały już ustalone, nic nie stało na przeszkodzie do wydania decyzji administracyjnej. Pomimo upływu ustawowych terminów, a także terminu wskazanego w art. 36 § 1 Kpa postępowanie jest prowadzone w dalszym ciągu, a organ nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy i przyczyn jej niezałatwienia. Niezrozumiałym jest zatem uporczywe prowadzenie przez organ postępowania przy braku podjęcia czynności celem dokonania opisu i oszacowania nieruchomości, aby ustalić odszkodowanie za utraconą nieruchomość. Takie postępowanie stoi w sprzeczności z zasadami z art. 8 i art. 12 Kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzi postępowanie o odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. 1774 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". W toku postępowania konieczne jest sprawdzenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wynikające z tego przepisu. Obecnie postępowanie prowadzone jest na etapie gromadzenia niezbędnej dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się wniosek A. T. z dnia [...] kwietnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...], działki nr [...] z Tabeli likwidacyjnej Wsi [...] nr [...] o pow. [...] m2, do którego dołączyli R. A., K. A., E. S., J. A., I. A., J. A. i Z. A. (pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r.). Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana. Sąd uznał, że istniejąca w sprawie bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. W niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie zalega w aktach sprawy od ponad 1 roku i 6 miesięcy. Aktywność Prezydenta [...] ograniczyła się tylko do wezwania pełnomocnika A. T. do przedłożenia postanowień spadkowych, dokumentów potwierdzających, kto był właścicielem nieruchomości i adresów zamieszkania wszystkich stron postępowania (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r.) oraz wystąpienia do Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] o przesłanie informacji z ewidencji gruntów i mapy dla nieruchomości. (pismo z dnia [...] lipca 2016 r.). Mimo upływu ponad półtora roku nie wiadomo jakie obecne działki ewidencyjne obejmuje dawna nieruchomość [...]. Sprawa znajduje się zatem na początkowym etapie jej wyjaśniania. W toku prowadzonego postępowania organ zaniechał też realizacji obowiązków z art. 36 § 1 Kpa - nie informował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyny zwłoki, ani nowego terminu załatwienia sprawy. Między podjętymi w sprawie czynnościami jest odstęp ponad roku. Taki sposób procedowania stanowi rażące naruszenie zasady szybkości i ekonomiki postępowania (art. 12 § 1 Kpa) i zasady pogłębiania zaufania obywatela do organu (art. 8 Kpa). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zasadne jest wymierzenie Prezydentowi [...] dodatkowej sankcji finansowej w postaci grzywny w wysokości 500 zł. Przy ustalaniu wysokości grzywny Sąd wziął pod uwagę to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi, ponieważ w tych sprawach konieczne jest wyjaśnienie przesłanek, które odnoszą się do okoliczności mających miejsce w odległej perspektywie czasowej, a przez to trudnych do udowodnienia. Sąd miał także na uwadze to, że wniosek o odszkodowanie został złożony w 2015 r., a więc nie oczekuje na rozpatrzenie sprawy kilkanaście lub więcej lat, jak to ma miejsce w wielu tego typu sprawach. Sąd uznał za bezzasadną skargę w zakresie żądania przyznania od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w przepisie art. 149 § 2 Ppsa. Wbrew temu co twierdzą skarżący z nadesłanych Sądowi akt sprawy nie wynika, że wszystkie przesłanki określone w przepisie art. 215 ust. 2 ugn zostały już wyjaśnione. W sprawie nie wiadomo jaki jest obecny stan ewidencyjno-prawny dawnej nieruchomości [...], jakie było przeznaczenie planistyczne terenu obejmującego teren działki nr [...] przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), czy W. A. i pozostali spadkobiercy po F. A. zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania spornym gruntem po 5 kwietnia 1958 r. Wobec tego nie jest tak, że organ – mając wyjaśniony stan faktyczny sprawy na korzyść skarżących – uporczywie nie zleca sporządzenia operatu szacunkowego celem określenia wartości przedmiotowej nieruchomości. Trzeba też wskazać, że skarżący dopiero wraz z pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. przedłożyli do akt administracyjnych dokumenty potwierdzające ich następstwo prawne po F. i W. małż. A. Wobec tego Sąd uznał za niecelowe nałożenie na organ dodatkowej sankcji finansowej w postaci sumy pieniężnej. Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 4 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu w powyższym wymiarze jest celowe, z uwagi na stan prowadzonego w sprawie postępowania. Jeżeli bowiem okaże się, że konieczne będzie zlecenie biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, to trzeba także brać pod uwagę przy wyznaczaniu terminu przez Sąd to, że strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi do operatu szacunkowego, do których, jeżeli strony zrealizują swoje prawo, biegły winien się odnieść na piśmie, co przedłuża postępowanie administracyjne. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a Ppsa (pkt 1 i 2 wyroku), art. 149 § 2 (pkt 3 wyroku) i art. 151 w zw. z art. 149 § 2 Ppsa (pkt 4 wyroku) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).