I SAB/Wa 717/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 29 marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] o pow. [...] m2 oznaczoną hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego P. z siedzibą w W. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. z siedzibą w W. w dniu [...] marca 2011r. wystąpił do Prezydenta W. z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...] o pow. [...] m2 oznaczoną hip. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o Własności gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W dniu 25 maja 2011 r. organ otrzymał akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 6 września 2011 r. organ zwrócił się Urzędu W. Biura Geodezji i Katastru o nadesłanie odbitki z mapy ewidencyjnej z wykreślonymi granicami hipotecznymi ww. nieruchomości. Następnie pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. wystąpił do Archiwum Urzędu [...] o nadesłanie dokumentacji inwestycyjnej nieruchomości. W dniu 4 listopada 2012 r. w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 15 października 2012 r., Urząd [...] przesłał dokumentację dotyczącą lokalizacji i realizacji osiedla mieszkaniowego "[...]". Jednocześnie w dniu 12 listopada 2012 r. organ ponownie zwrócił się Archiwum Urzędu W. o nadesłanie dokumentacji inwestycyjnej nieruchomości m.in. pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych z załącznikiem graficznym oraz protokołów zdawczo – odbiorczych. W odpowiedzi z dnia 24 września 2013 r. Archiwum Urzędu W., przekazało wykaz posiadanych dokumentów. Pismem z dnia 9 października 2013 r. organ wystąpił o przesłanie dokumentacji objętej wykazem. W związku z dalszym nierozpoznaniem przez organ złożonego wniosku, P. pismem z dnia 29 maja 2013 r. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta W. do podjęcia w sprawie stosownego rozstrzygnięcia w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia powyższego postanowienia. Pismem z dnia 19 września 2014 r. P. z siedzibą w W. reprezentowany przez radcę prawnego K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku odszkodowawczego za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu skargi P. wskazało, że organ pomimo upływu terminu zakreślonego przez Wojewodę nie wydał decyzji administracyjnej. Co więcej, nie podjął w tym czasie czynności zmierzających do rozpoznania wniosku i do dnia wniesienia niniejszej skargi nie rozpoznał go merytorycznie. W ocenie strony skarżącej organ w prowadzonym postępowaniu naruszył nie tylko ustawowe terminy załatwienia sprawy, ale również ogólne zasady postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że prowadzone postępowanie odszkodowawcze za sporną nieruchomość toczy się w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.). W chwili obecnej postępowanie znajduje się na etapie gromadzenia dokumentacji mającej na celu określenie czy ww. nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 powołanej ustawy. Jednocześnie organ wskazał, że pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej został poinformowany o poczynionych w sprawie czynnościach administracyjnych oraz planowanym terminie załatwienia sprawy na dzień 30 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. W myśl artykuł 149 § 1 p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 29 marca 2011 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. Z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 19 września 2014 r. wynika, że od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie do dnia wyrokowania, organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega również wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu P. W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Faktem jest, że organ podjął czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże nie można przyjąć, że działał on w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco prowadził sprawę. Analiza akt sprawy wskazuje, że Prezydent nie tylko w prawnie ustalonym terminie organ nie wydał orzeczenia w sprawie, ale również prowadzone przez niego postępowanie i podejmowane w sprawie czynności były opieszałe i podejmowane w znacznych odstępach czasu, często pozorowane. Organ przez ponad 3,5 roku nie potrafił chociażby zgromadzić całości materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie, czy strona skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też nie. Ponadto organ nie wywiązał się z obowiązków wynikających z art. 36 k.p.a. i w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a, nie powiadamiał o tym fakcie strony. Jak wynika z akt sprawy nadesłanych przez organ zrobiło to raz, pismem z dnia 1 grudnia 2014 r., już po wniesieniu skargi, wyznaczając przy tym termin, z którego wynikało, że z góry założył on możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy. Praktyki takie są niedopuszczalne. W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania uznał, że na dzień wyrokowania organ był bezczynny, tym samym żądanie skargi dotyczące wydania stosownego orzeczenia w sprawie należało uznać za uzasadnione. Wobec powyższego mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 k.p.a oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a. Ponadto skład orzekający orzekł o wymierzeniu organowi grzywny uznając, że w realiach niniejszej sprawy wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 orzekł jak w pkt 1-3 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.