I SAB/Wa 72/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W. C. na bezczynność Starosty Powiatu P. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość 1. zobowiązuje Starostę Powiatu P. do rozpoznania wniosku W. C., D. S. i F. C. z dnia [...] października 2007 r. w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu; 2. zasądza od Starosty Powiatu P. na rzecz W. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Starosty Powiatu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 października 2007 r. o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położoną w M., gmina [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] uznał za nieuzasadnione jego zażalenie na bezczynność Starosty w niniejszej sprawie, jednakże zdaniem skarżącego o bezczynności organu świadczy dwukrotne uchylenie przez Wojewodę decyzji Starosty z dnia [...] października 2008 r. oraz z dnia [...] września 2009 r. W ocenie skarżącego decyzje te pozorowały tylko działanie w sprawie, ponieważ nie odnosiły się do wyceny opisanej nieruchomości według stanu w dniu jej przejęcia ale według stanu aktualnego na dzień wykonania operatu. W. C. podkreślił, że poprzez długotrwałe zlecanie operatu szacunkowego w zakresie niezgodnym z prawem Starosta doprowadził do czteroletniej przewlekłości postępowania. Przy czym jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2008 r. zdaniem skarżącego organ miał świadomość o błędzie prawnym występującym w zleceniu dotyczącym opracowania operatu. O nieprawidłowości operatu skarżący zawiadomił bowiem Starostę pismem z dnia 15 lipca 2008 r. oraz na rozprawie administracyjnej w dniu [...] sierpnia 2008 r. Pomimo powyższego organ użył wadliwego operatu do wydania w dniu [...] października 2008 r. niezgodnej z prawem decyzji. Ponieważ organ nie doprowadził do uzyskania właściwego operatu, decyzja Starosty z dnia [...] września 2009 r. powieliła błąd prawny decyzji wcześniejszej. Reasumując W. C. podał, że żadna z decyzji wydanych przez organ nie była decyzją merytoryczną w sprawie przedmiotowego wniosku, w konsekwencji czego zarzucił organowi niewydanie w ustawowym terminie decyzji. Zaznaczył przy tym, że wydanie decyzji nieodpowiadającej celowi, dla jakiego ma ona być wydana, stanowi zaniechanie działania organu właściwego merytorycznie w sprawie, a tym samym stanowi działanie pozorne i bezczynność organu w zakresie wypłaty należnego odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Starosta uznał ją za bezpodstawną, podnosząc, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie na bezczynność w/w organu za nieuzasadnione. Pismem z dnia 20 maja 2010 r. stanowiącym uzupełnienie skargi W. C. jako kolejny przykład bezczynności Starosty wskazał wydanie przez ten organ postanowienia z dnia [...] marca 2010 r. zawieszającego postępowanie w sprawie z powodu wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedmiotowej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na całkowitą zasadność skargi. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Starosta Powiatu [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że W. C., D. S. i F. C. złożyli do Starosty wniosek z dnia 10 października 2007 r. o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Organ pismami z dnia: 9 listopada 2007 r., 21 grudnia 2007 r., 31 marca 2008 r. i 30 czerwca 2008 r. zawiadamiał wnioskodawców o coraz to innym odleglejszym terminie załatwienia sprawy tj. do dnia: 31 grudnia 2007 r., 30 czerwca 2008 r. oraz 29 sierpnia 2008 r. Jednakże decyzję w sprawie wydał dopiero w dniu [...] października 2008 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu prawem przewidzianego, jak również kolejnych terminów przez siebie wskazanych. Na uwagę zasługuje fakt, że decyzja ta była wydana również w znacznym i nieusprawiedliwionym odstępie czasowym od wskazanego w niej operatu szacunkowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nadto decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. z powodu oparcia się przez organ na nieprawidłowo sporządzonym operacie szacunkowym z dnia [...] kwietnia 2008 r. Starosta wydał zlecenie sporządzenia nowego operatu dopiero po około 2 tygodniach od zwrotu akt do tego organu. Przy czym ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...] września 2009 r. powielił błąd prawny występujący w uchylonej decyzji wcześniejszej. Stało się tak pomimo uprzednich wskazań Wojewody i zarzutów skarżącego zgłoszonych w piśmie z dnia 22 września 2009 r. oraz na rozprawie administracyjnej w dniu [...] września 2009 r. W konsekwencji powyższa decyzja także została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Powodem uchylenia była wadliwość operatu szacunkowego z dnia [...] września 2009 r. zastosowanego jako podstawa ustalenia odszkodowania (w tym m. in. wartość nieruchomości znowu nie została określona na dzień jej przejęcia) oraz niewyjaśnienie przez organ dokładnego stanu faktycznego sprawy, w tym sprawy własności budynków posadowionych na przejętej działce. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów archiwalnych określających kiedy, przez kogo i jakie budynki zostały wybudowane na opisanej nieruchomości. Starosta praktycznie nie podejmował czynności wyjaśniających w postępowaniu. Cyklicznie natomiast, w dość znacznych odstępach czasowych informował stronę o kolejnym nowym terminie rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Ponadto w aktach brak jest dokumentacji z czynności organu, które w sposób zasadniczy prowadziłyby do zakończenia przedmiotowego postępowania. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż mimo zaleceń Wojewody oraz zgłoszenia przez skarżącego zarzutów organ wydając decyzję z dnia [...] września 2009 r. nie zastosował się do treści art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) i ponowił błąd dotyczący wykorzystania nieprawidłowo sporządzonego operatu. Takie działanie wpływa na znaczne i niczym nieuzasadnione, stojące w sprzeczności z przywołanymi powyżej przepisami prawa, wydłużenie przez organ rozpoznania sprawy. Ponadto, pomimo że w piśmie z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] organ zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego, w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o podejmowaniu starań organu w celu ustalenia stanu prawnego opisanej nieruchomości, na co wskazywał Wojewoda w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. Również od momentu złożenia przez skarżącego w dniu 8 marca 2010 r. niniejszej skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie ma w aktach sprawy śladu jakichkolwiek czynności organu zmierzających do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Jedynie postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Starosta bezzasadnie zawiesił postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie odszkodowania, jako przyczynę podając wniesienie przez skarżącego przedmiotowej skargi. Zauważyć należy, że złożona do Sądu skarga na bezczynność organu ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający w bezczynności. Wobec czego, w ocenie Sądu orzekającego, nie można uznać, że skarga taka stanowi podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego, a wręcz przeciwnie, jej celem jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Poza tym na podkreślenie zasługuje fakt, że w rozpoznawanej sprawie organ sam wyznaczał kilkakrotnie termin zakończenia sprawy, jednak mimo upływu tych terminów do dnia rozprawy, tj. do 16 czerwca 2010 r. wskazany wniosek o ustalenie odszkodowania nie został załatwiony. W szczególności organ nie podjął działań zmierzających do załatwienia sprawy po otrzymaniu decyzji organu II instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylającej wcześniejszą błędną decyzję, co oznacza pozostawanie w bezczynności od kilku miesięcy. W ocenie Sądu nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Starosty Powiatu [...] jest w pełni uzasadniona. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.