I SAB/Wa 72/11
WyrokWSA w Warszawie2011-04-28
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, pomimo upływu znacznego czasu od jego złożenia i wyznaczonych terminów załatwienia sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, ponieważ od złożenia wniosku o odszkodowanie minęło ponad 4 lata, a organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Pomimo podejmowanych czynności, organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, naruszając tym samym przepisy Kpa dotyczące terminów załatwiania spraw oraz zasadę szybkości postępowania.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, złożonego w dniu 29 stycznia 2007 r. Pomimo upływu ponad 4 lat i wyznaczonych przez Wojewodę dodatkowych terminów, organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Prezydent W. argumentował, że trudności w ustaleniu daty pozbawienia właściciela władania nieruchomością oraz konieczność zebrania dodatkowych materiałów spowodowały przedłużenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt oraz zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. z dnia 29 stycznia 2007 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. solidarnie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący, reprezentowani przez M.K., wnioskiem z dnia 29 stycznia 2007 r. wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność Państwa.
W związku z w/w wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu 9 lutego 2007 r., Prezydent W. pismem z dnia 13 marca 2007 r. zwrócił się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie informacji z rejestru gruntów nieruchomości nr hip. [...] oraz odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych oraz granicami hipotecznymi.
W dniu 28 sierpnia 2007 r. pełnomocnik M.K. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie.
Pismem z dnia 27 listopada 2007 r. Prezydent poinformował pełnomocnika wnioskodawców, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie zostanie wydana do końca maja 2008 r.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] uznał zażalenie wnioskodawców wniesione w trybie art. 37 § 1 Kpa za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 czerwca 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...] hip. [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania na rzecz tych samych osób (tj. skarżących) odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...] hip. [...].
Wnioskami z dnia 7 lipca 2009 r. oraz z dnia 7 maja 2010 r. M.K. zwrócił się do Prezydenta W. o podjęcie postępowania zawieszonego w/w postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r.
Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 20 stycznia 2011 r. skarżący wskazali, że postępowanie odszkodowawcze toczy się blisko 4 lata i mimo upływu terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę na dzień 30 czerwca 2008 r. Prezydent W. nie zakończył postępowania merytorycznym rozstrzygnięciem.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Wyjaśnił, że w związku z trudnościami w ustaleniu daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką nr hip. [...] pismami z dnia 16 lutego 2011 r. zwrócił się do Zarządu [...] w W. oraz do T. [...] S.A. o udzielenie informacji na temat zagospodarowania omawianej nieruchomości.
W związku z powyższym organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 35 i 36 § 1 Kpa pełnomocnik stron został poinformowany pismem z dnia 16 lutego 2011 r. o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz o przedłużeniu terminu jej rozpoznania do dnia 30 czerwca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżących został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 czerwca 2008 r.
Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent W. od dnia 9 lutego 2007 r., kiedy wpłynął do organu wniosek pełnomocnika M.K. z dnia 29 stycznia 2007 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zważyć przy tym należy, że pierwsze czynności w sprawie, tj. zwrócenie się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie dokumentacji dotyczącej spornej nieruchomości, organ podjął wprawdzie po upływie miesiąca po wpłynięciu przedmiotowego wniosku, jednak już dalsze działania zmierzające do wyjaśnienia sprawy Prezydent podjął dopiero po upływie dziewięciu miesięcy (pismo z dnia 21 listopada 2007 r.). Dopiero też po wniesieniu do Wojewody [...] zażalenia na bezczynność w przedmiotowej sprawie, w dniu 27 listopada 2007 r. wystosowano do M.K. pierwsze pismo informujące o przyczynach zwłoki (podając, że rozpoznanie sprawy nie było możliwe z uwagi na konieczność wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zgromadzenia dodatkowej dokumentacji) oraz o fakcie, że decyzja w sprawie zostanie wydana do końca maja 2008 r.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.
Odnosząc się do wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie od momentu złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania minęło ponad 4 lata. Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, że był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego zasada sformułowana w art. 6 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 Kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 – niepubl.). Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu, ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu.
W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...] uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także naruszył wynikającą z art. 12 Kpa zasadę szybkości postępowania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Zaznaczenia wymaga fakt, że sprawa ze skargi A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako, że przedmiotowy wniosek został zawarty w skardze na bezczynność organu, która to skarga została skierowana do WSA w Warszawie za pośrednictwem Prezydenta W., który następnie pismem z dnia 17 lutego 2011 r. przesłał ją do WSA w Warszawie jednocześnie udzielając na nią odpowiedzi i nie zwracając się o skierowanie sprawy na rozprawę, Sąd skargę na bezczynność rozpoznał na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło