I SAB/Wa 73/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie Prezydenta [...] do wydania aktu w określonym terminie; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. P. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 1 marca 2021 r. (data wpływu do Sądu 8 kwietnia 2021 r.) M. P. (Skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego A. S., złożyła skargę na bezczynność Prezydenta [...] (Prezydent) w przedmiocie rozpoznania wniosku z 16 października 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Skarżąca wniosła o wyznaczenie Prezydentowi miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek oraz o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości dwóch tysięcy złotych. Jednocześnie wniosła o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych prawem. W uzasadnieniu wskazała, że pomimo toczącego się od ponad 70 lat postępowania sprawa dotychczas nie została zakończona. Skarżąca zaznaczyła, że [...] lutego 2021 r. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na bezczynności i przewlekłość Prezydenta w rozpoznawaniu wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że akta przedmiotowej sprawy znajdujące się Biurze Spraw Dekretowych zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy piśmie z 31 grudnia 2020 r. w związku ze skargą E. K. z [...] sierpnia 2020 r. Organ zaznaczył przy tym, że pismem z 25 września 2020 r., wezwał pełnomocnika Skarżącej do nadesłania dokumentacji potwierdzającej następstwo prawne po dawnych właścicielach nieruchomości i do dnia sporządzenia odpowiedzi na ww. skargę dokumenty takie nie wpłynęły do organu. Prezydent wskazał także, że przedmiotowa skarga jest kolejną skargą w tej samej sprawie złożoną przez tego samego pełnomocnika. Organ wskazał przy tym, że 15 marca 2021 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą o wypożyczenie akt ww. nieruchomości. Jednak do dnia sporządzenia odpowiedzi na złożoną skargę nie wpłynęły one do organu. W ocenie organu, brak oryginalnych akt przedmiotowej nieruchomości spowodował, że Prezydent nie miał możliwości efektywnego prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przedmiotem skargi Skarżąca uczyniła bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania wniosku z 16 października 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Jak wynika z akt sprawy, orzeczeniem z [...] maja 1965 r. Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło ówczesnym właścicielom nieruchomości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż lokali. Decyzją z [...] lipca 1965 r. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej utrzymało ww. orzeczenie w mocy. Decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...].Minister Infrastruktury i Budownictwa, po uchyleniu decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] kwietnia 2014 r., stwierdził że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] lipca 1965 r. oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1965 r., odmawiające ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] w części określonej w aktach notarialnych obejmujących sprzedaż lokali nr [...] w budynku przy ul. [...], posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w częściach budynku i urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostały z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził ich nieważność. Skarga na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 28/17, zaś wyrokiem z 10 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2210/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku. W związku z powyższą decyzją z [...] listopada 2016 r. "odżył" wniosek dekretowy z 16 października 1948 r. W dniu [...] lutego 2021 r. Skarżąca wystąpiła z zażaleniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], a następnie pismem z 1 marca 2021 r. wniosła niniejszą skargę. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Prezydent w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności, przekraczając termin o którym mowa w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", co skutkuje uznaniem, że Prezydent jest bezczynny w rozpatrzeniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. W tym miejscu zaznaczyć należy, że terminy w niniejszej sprawie nie biegną od dnia złożenia wniosku dekretowego, jak twierdzi Skarżąca, ale od dnia gdy prawomocna stała się decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] listopada 2016 r. Jednakże zauważyć należy, że w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do ww. nieruchomości zapadł już wyrok tutejszego Sądu z 18 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/20 (dotyczący przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta) ze skargi E. K. (również reprezentowanej przez radcę prawnego A. S.). Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie pięciu miesięcy, od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Wobec tego, mając na uwadze treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Sąd nie mógł ponownie zobowiązać organu do rozpoznania wniosku w nowym terminie. Doprowadziłoby to do sytuacji, że w obrocie prawnym istniałyby różne orzeczenia w sprawie ze skargi na bezczynność (przewlekłość) prowadzonego postępowania tego samego organu, w tej samej sprawie i wyznaczające w zależności od tego kto złożył skargę różne terminy rozpoznania tego samego wniosku przez ten sam organ. Dlatego w części zobowiązującej do wydania aktu Sąd umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Organ nadal będzie związany terminem wyznaczonym w wyroku z 18 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/20. Przepis art. 149 § 1a P.p.s.a., zawiera normę wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenia czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O bezczynności z rażącym naruszeniem prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13, LEX nr 1612000). Oceniając przebieg prowadzonego postępowania według powyższych kryteriów - Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę Sąd wziął pod uwagę datę otrzymania przez organ akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocną decyzją z [...] listopada 2016 r., na skutek której "odżył" wniosek dekretowy oraz fakt, że tutejszy Sąd wspomnianym już wyrokiem z 18 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 250/20, (dotyczącym przewlekłości postępowania, a nie bezczynności) zobowiązał już Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w niniejszej sprawie. Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie Skarżącej sumy pieniężnej od organu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Zauważyć też należy, że powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 P.p.s.a., oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym Skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność Sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze w żaden sposób nie wykazano, że Skarżąca poniosła szkodę w związku z bezczynnością organu. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach w pkt 4 sentencji orzeczono stosownie do art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.