I SAB/Wa 74/11

WyrokWSA w Warszawie2011-04-28

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, pomimo upływu znacznego czasu od jego złożenia i wyznaczonych terminów załatwienia sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, ponieważ od złożenia wniosku o odszkodowanie minęło ponad 4 lata, a organ nie wydał rozstrzygnięcia. Wskazano, że bezczynność organu występuje nie tylko wtedy, gdy nie podejmuje on żadnych czynności, ale także gdy mimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem aktu administracyjnego. Organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw oraz zasadę szybkości postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, złożonego w dniu 29 stycznia 2007 r. Postępowanie administracyjne trwało ponad 4 lata, a organ wielokrotnie informował o przedłużaniu terminu załatwienia sprawy, powołując się na konieczność zgromadzenia dodatkowej dokumentacji i rozstrzygnięcia innych postępowań. Skarżący zarzucili organowi naruszenie zasady szybkości postępowania i brak merytorycznego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. z dnia 29 stycznia 2007 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. solidarnie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia 20 stycznia 2011 r. A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżący, reprezentowani przez M.K., wnioskiem z dnia 29 stycznia 2007 r. wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, która na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność Państwa. W związku z w/w wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu 9 lutego 2007 r., Prezydent W. pismem z dnia 1 czerwca 2007 r. zwrócił się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie akt dotyczących nieruchomości oznaczonej jako hip. [...]. W dniu 28 sierpnia 2007 r. pełnomocnik M.K. wniósł do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Pismem z dnia 15 stycznia 2008 r. r. Prezydent poinformował pełnomocnika wnioskodawców, że decyzja kończąca postępowanie w sprawie zostanie wydana do dnia 31 maja 2008 r. (błędne podanie daty 31 maja 2007 r.) oraz, że o toku postępowania pełnomocnik będzie informowany na bieżąco. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] uznał zażalenie wnioskodawców wniesione w trybie art. 37 § 1 Kpa za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 czerwca 2008 r. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] Prezydent W. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] hip. [...] do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewodę [...] odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania na rzecz tych samych osób (tj. skarżących) odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...] hip. [...]. Wnioskami z dnia 7 lipca 2009 r. oraz z dnia 7 maja 2010 r. M.K. zwrócił się do Prezydenta W. o podjęcie postępowania zawieszonego w/w postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Jednocześnie pismem z dnia 8 maja 2010 r. pełnomocnik zwrócił się do Prezydenta o przedstawienie czynności, jakie dotychczas zostały podjęte w postępowaniu w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., regulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...], w kontekście zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 Kpa. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. a następnie pismami z dnia 18 maja 2010 r. oraz z dnia 21 czerwca 2010 r. zwrócił się kolejno do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. oraz Wojewody [...] o nadesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących budowy ul. [...], oznaczonych jako teczka nr [...]. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 20 stycznia 2011 r. skarżący wskazali, że postępowanie odszkodowawcze toczy się blisko 4 lata i mimo upływu terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Wojewodę na dzień 30 czerwca 2008 r. Prezydent W. nie zakończył postępowania merytorycznym rozstrzygnięciem. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Do zakończenia postępowania konieczne jest jeszcze sprawdzenie, w jakiej dacie poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania przedmiotowym gruntem. W tym przedmiocie trwa gromadzenie dokumentacji. W związku z powyższym organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 35 i 36 § 1 Kpa pełnomocnik stron został poinformowany o niemożności załatwienia sprawy w terminie oraz ze względu na konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy do dnia 30 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżących został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 czerwca 2008 r. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent W. od dnia 9 lutego 2007 r., kiedy wpłynął do organu wniosek pełnomocnika M.K. z dnia 29 stycznia 2007 r., do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zważyć przy tym należy, że pierwsze czynności w sprawie, tj. zwrócenie się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie akt dotyczących spornej nieruchomości, organ podjął dopiero po czterech miesiącach od dnia złożenia przedmiotowego wniosku, a o kolejne dokumenty Prezydent zwrócił się po upływie następnych pięciu miesięcy (pismo z dnia 21 listopada 2007 r.). Dopiero też po wniesieniu do Wojewody [...] zażalenia na bezczynność w przedmiotowej sprawie, w dniu 15 stycznia 2008 r. wystosowano do M.K. pierwsze pismo informujące o przyczynach zwłoki (podając, że rozpoznanie sprawy nie było możliwe z uwagi na konieczność zgromadzenia dodatkowej dokumentacji oraz dużą ilość spraw) oraz o fakcie, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia 31 maja 2008 r. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Odnosząc się do wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie od momentu złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania minęło ponad 4 lata. Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości, że był to czas aż nadto wystarczający dla ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego zasada sformułowana w art. 6 Kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 Kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 Kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 Kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 1985 r. sygn. akt SAB/Gd 21/85 – niepubl.). Również w sprawie sygn. akt I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu, ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., uregulowaną w księdze wieczystej [...], hip. [...] uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także naruszył wynikającą z art. 12 Kpa zasadę szybkości postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zaznaczenia wymaga fakt, że sprawa ze skargi A.B, A.B., M.P., K.C., M.C., E.Y., M.C. i R.C. rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako, że przedmiotowy wniosek został zawarty w skardze na bezczynność organu, która to skarga została skierowana do WSA w Warszawie za pośrednictwem Prezydenta W., który następnie pismem z dnia 16 lutego 2011 r. przesłał ją do WSA w Warszawie jednocześnie udzielając na nią odpowiedzi i nie zwracając się o skierowanie sprawy na rozprawę, Sąd skargę na bezczynność rozpoznał na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło