I SAB/Wa 741/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Prezydenta miasta W, w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską. 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia 22 maja 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. dawniej przy [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz R. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. K. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata I. R. wniósł 12 marca 2015 r. skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo że postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenia za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od daty doręczenie postanowienia. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji merytorycznej. Ponadto pismem z dnia 6 listopada 2015 r. pełnomocnik strony został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta W. mająca mieć miejsce przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. dalej ugn), odszkodowania za utraconą nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Bezczynność organu zachodzi zaś wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności te będą miały natomiast znaczenie podczas oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), czy też nie. Zgodnie natomiast z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez R. K 21 maja 2013 r. wniosek o przyznanie odszkodowania, do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie został przez organ rozpoznany. Od momentu złożenia wniosku organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego zakończenia sprawy. W czasie prowadzonego postępowania jedynymi czynnościami jakie podjął organ było zwrócenie się do Archiwum Państwowego w W. oraz do Zarządu Dróg Miejskich w W. o nadesłanie dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości (pisma z dnia 6 listopada 2015 r.) O wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania poinformował on stronę po raz pierwszy dopiero w dniu 6 listopada 2015 r., określając ten termin na 31 marca 2016 r. Nie można przy tym zauważyć, że wszystkie czynności podjęte przez organ zbiegły się w czasie z datą przekazania skargi do sądu wraz z aktami sprawy. Z akt sprawy wynika również, że organ do tej pory w ogóle dokonywał analizy dokumentów zgromadzonych dokumentów oraz nie ustalił kręgu osób postępowania. Te wszystkie okoliczności -zdaniem sądu-wskazują, że wystąpiły w niej przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 maja 2013 r. o przyznanie odszkodowania. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, który to termin pokrywa się z datą wskazaną przez Prezydenta W. w piśmie z dnia 6 listopada 2015 r. W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że organ przez ponad dwa lata nie dokonał żadnych czynności w sprawie, a te które dokonał, były podjęte w wyniku reakcji na pisma skarżącego. Wobec powyższego należało uznać, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Powyższe obrazuje niewłaściwe podejście Prezydenta W. do potrzeby rychłego zakończenia przedmiotowego postępowania. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W kwestii zaś żądania skargi wymierzenia organowi grzywny wskazać należy, że zgodnie art. 149 § 2 ppsa sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z przytoczonej regulacji wynika, że przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie i to w razie stwierdzenia, że zaniechanie organu miało charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono zaś na podstawie art. 200 powołanej ustawy.