I SAB/Wa 752/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Gabriela Nowak Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi I.W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. Hip. [...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz Ireny J. W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. W.(Skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, [...] (Prezydent) w rozpoznaniu jej wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...], która stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m ², wnosząc o załatwienie przedmiotowej sprawy w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia akt organowi. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w dniu [...] lipca 2013 r. stosownie do treści art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami złożyła wniosek o odszkodowanie. Wobec przekroczenia terminu z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy Skarżąca złożyła zażalenie do Wojewody [...] (Wojewoda). Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Wojewoda uznał wniesione przez Skarżącą zażalenie na bezczynność Prezydenta za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od dnia doręczenia mu postanowienia Wojewody. Skarżąca wniosła następnie skargę na bezczynność organu. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. Kierownik Działu Nieruchomości Dekretowych Biura Gospodarki Nieruchomościami poinformował Skarżącą, że postępowanie w sprawie odszkodowania zostanie zakończone w terminie do dnia [...] maja 2015 r. Pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę w ww. postanowieniu, jak i terminu wskazanego w piśmie organu z dnia [...] stycznia 2015 r. postępowanie w sprawie odszkodowania nie zostało zakończone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] znajduje się na etapie uzupełniania dokumentacji niezbędnej do ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 782). Organ dodał, że pismem z dnia [...] listopada 2015 r. pełnomocnicy stron zostali poinformowani o przyczynach niedotrzymania terminu wskazanego w ww. postanowieniu Wojewody oraz o tym, że przedmiotowe postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku z dnia [...] lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej hip. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżących przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że w dniu [...] lipca 2013 r. wpłynął do Prezydenta [...] wniosek aktualnego następcy prawnego M. I. o ustalenie odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej hip. [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że od daty złożenia wniosku, tj. od lipca 2013 r. do dnia wydania wyroku tj. luty 2016 r. organ nie zgromadził kompletnej dokumentacji niezbędnej do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Z pisma Urzędu [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych z dnia [...] stycznia 2015 r. skierowanego do Wojewody [...] wynika, że postępowanie znajduje się etapie gromadzenia dokumentacji mającej na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z odpowiedzi organu na skargę z dnia [...] listopada 2015 r. wynika, że postępowanie w sprawie odszkodowania nadal znajduje się na etapie uzupełniania dokumentacji . Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ dwukrotnie pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie kopii planu zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Natomiast pismem z dnia [...] lutego 2015 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego [...] o sporządzenie poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów wymienionych w piśmie Archiwum Państwowego w W. z dnia [...] marca 2014 r. Podkreślić należy, że oprócz dwóch ww. pism organ w niniejszej sprawie nie podjął żadnych innych czynności, co wynika z nadesłanych akt administracyjnych. Powyższe oznacza, że organ przez ponad rok licząc od dnia [...] lutego 2015 r. pozostaje w bezczynności w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.