I SAB/Wa 755/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-24

Skład orzekający: WSA Gabriela Nowak, WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, WSA Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, która miała miejsce na dzień wniesienia skargi, ale została przerwana wydaniem przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania przed datą wyrokowania, może być uznana za rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Bezczynność organu administracji publicznej, która miała miejsce na dzień wniesienia skargi, ale została przerwana wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania przed datą wyrokowania, nie może być uznana za rażące naruszenie prawa. Wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, choć podlega odrębnej kontroli, powoduje brak podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku w trybie skargi na bezczynność, do czasu uchylenia postanowienia lub podjęcia zawieszonego postępowania. Niemniej jednak, sama bezczynność istniejąca na dzień wniesienia skargi nie jest przeszkodą do jej oceny, a jej charakter rażący zależy od okoliczności sprawy, przy czym skomplikowane postępowania odszkodowawcze mogą usprawiedliwiać dłuższy czas ich prowadzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość, która przeszła na własność gminy na mocy dekretu z 1945 r. Pomimo upływu terminów, organ nie wydał rozstrzygnięcia. Po wniesieniu skargi, organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu przedłożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne i podania aktualnych adresów stron. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność.
Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie. 3. Zasądzono od Prezydenta W. na rzecz G. B. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi G. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz G. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. G. B. pismem z dnia 26 września 2014 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 listopada 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "[...]". W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że przedmiotowa nieruchomość na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), przeszła na własność gminy W. Pismem z dnia 13 listopada 2012 r. skarżąca, jako pełnomocnik byłego właściciela, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Wobec bezczynności organu, skarżąca wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, po rozpoznaniu którego Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] zobowiązał Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w terminie 3 miesięcy. Mimo powyższego, do dnia wniesienia skargi organ nie zakończył przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu przedłożenia przez strony dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych właścicielach i podania aktualnych adresów wszystkich stron postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; https://cbois.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, skarga na bezczynność Prezydenta W. w dniu jej wniesienia była zasadna. Pomimo bowiem upływu terminu określonego w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a.", na dzień wniesienia skargi organ nie wydał ani decyzji, ani postanowienia, które podlegałyby kontroli sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie jednakże, w dniu [...] grudnia 2014 r., tj. po wniesieniu skargi na bezczynność, Prezydent W. wydał postanowienie nr [...], którym zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" do czasu przedłożenia przez strony dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnych właścicielach i podania aktualnych adresów wszystkich stron postępowania. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje natomiast, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd Prezydenta W. do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku odszkodowawczego, do czasu bądź to uchylenia w postępowaniu zażaleniowym (na które wskazała skarżąca w piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r.) postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. bądź formalnego podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego w sytuacji, gdyby Wojewoda [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Z powyższych względów, biorąc pod uwagę fakt istnienia w obrocie prawnym postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość z dnia 13 listopada 2012 r. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego przed datą wyrokowania, nie stanowi przeszkody do orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny w przedmiocie bezczynności. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie stanu sprawy na etapie poprzedzającym wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania. Choć bowiem postanowienie o zawieszeniu postępowania podlega ocenie (zaskarżeniu) w odrębnym trybie, to jednak przyjęcie tezy o braku możliwości stwierdzenia bezczynności w przypadku wydania takiego postanowienia, może prowadzić do podejmowania przez organ czynności pozornych, mających na celu uniknięcie odpowiedzialności za swoje działania (czy ich brak) (por. wyrok NSA z dnia 30 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 624/14; https://cbois.nsa.gov.pl). W tej sytuacji Sąd stwierdził, że bezczynność organu istniejąca na dzień wniesienia skargi nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów prawa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Tymczasem powszechnie wiadomym jest, że postępowanie o ustalenie odszkodowania za grunt objęty działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, jest postępowaniem szczególnie skomplikowanym, wymagającym niejednokrotnie analizy materiałów archiwalnych. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło