I SAB/Wa 773/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku E. K. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] marca 1950 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz E. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt I SAB/Wa 773/1 UZASADNIENIE Skarżąca E. K. pismem z dnia 20 października 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, w przedmiocie rozpoznania wniosku, o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 1950r. – odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Wniosła o: 1. stwierdzenie, że Minister Infrastruktury i rozwoju dopuścił się w niniejszej sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ stanowiło rażące naruszenie prawa, 3. zakreślenie organowi końcowego terminu na rozpatrzenie wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji, 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa., 5. zobowiązanie Ministra na zasadzie art. 38 kpa. Do ukarania porządkowego i dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy wniosek o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. wpłynął do organu w dniu 17 stycznia 2014 r. Pismami z dnia 30 maja 2014 r. Minister Infrastruktur) i Rozwoju wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W., Sądu Rejonowego W., Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta W. o przesłanie dokumentów w sprawie. Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju zwróciło się do Archiwum Państwowego W. o przesłanie materiałów inwentaryzacyjnych sporządzonych przez Biuro Odbudowy [...] w latach 1945-1946. Pismem z dnia 4 grudnia 2014 r. Minister zawiadomił, że z wniosku E. K. wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1950 r. Pismem z dnia 21 sierpnia 2015 r. E. K. wezwała do usunięcia naruszenia prawa w postaci przewleklego prowadzenia, postępowania w sprawie. W dniu 8 września 2015 r. geodeta uprawniony A. G. sporządziła opinię geodezyjną dotyczącą nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...]. w zakresie prowadzonego postępowania nadzorczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd mając na uwadze stanowisko Skarżącej oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach potraktował niniejszą skargę, jako skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Ocena przebiegu postępowania w sprawie niniejszej prowadzi zdaniem Sądu do wniosku , że Minister, nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie przewlekłość postępowania jednoznacznie naganna – nosi jednocześnie cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również znaczącą długotrwałość prowadzonego postępowania. W sprawie niniejszej Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez organ oraz charakter i nakład pracy niezbędnej do ich rozpoznania , czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia . Jednakże powyższe nie wpływa na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów prawa . Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy , ( a w szczególności zainicjowanie postępowania nadzorczego w styczniu 2014r. , którego przebieg koncentruje się na ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w dacie wydania ocenianej decyzji ), determinują ocenę , że zaistniała przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju , miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazana ocena uzasadniona jest ponadto postawą organu administracji , który nie informował Skarżącej ani o przyczynach istniejącego opóźnienia ani także o przewidywanym terminie zakończenia sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 oraz 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.