I SAB/Wa 778/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. Z. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. Z. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawnej ulicy [...], oznaczonej jako "[...]" rej. hip [...], działka nr [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 czerwca 2015 r. J. Z., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 grudnia 1999 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy dawanej ul. [...], oznaczonej jako "[...]" rej. hip [...], działka nr [...]. Skarżący wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał jego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin załatwienia sprawy. Mimo upływu wyznaczonego przez Wojewodę terminu organ nie zakończył postępowania i nie wydał merytorycznej decyzji. Skarżący wniósł o wyznaczenie Prezydentowi nieprzekraczalnego terminu do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że do zakończenia postępowania w przedmiotowej sprawie niezbędne jest ustalenie, w jakiej dacie dawna właścicielka pozostała pozbawiona faktycznej możliwości władania nieruchomością. Wystąpiono więc do Archiwum Państwowego w [...] oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o dokumenty dotyczące realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej "p.p.s.a." mającego zastosowanie w sprawie, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w określonym terminie. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania zainicjowanego wskazanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony czteromiesięczny termin dla załatwienia przedmiotowego wniosku jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego. Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaistniała na dzień wniesienia skargi bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 3 grudnia 1999 r. (data wpływu do organu) J. Z. wystąpił do Starostwa Powiatu [...] z wnioskiem o zwrot nieruchomości bądź przyznanie odszkodowania. Pismem z dnia 22 listopada 2000 r. Starosto zwróciło się do Urzędu Dzielnicy [...]o przesłanie akt własnościowych nieruchomości. Następnie pismem z dnia 6 sierpnia 2002 r. Starosto zwróciło się [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o udzielnie informacji, czy w rejestrze wpływu wniosków dekretowych istnieje zapis o złożeniu przez W. Z. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości. Pismem z dnia 6 sierpnia 2002 r. Starostwo ponownie zwróciło się do Urzędu Dzielnicy [...] o akta własnościowe nieruchomości, kopię mapy ewidencyjnej, wypis z rejestru gruntów oraz kopię decyzji kanalizacyjnych. Jednocześnie Starostwo zwróciło się do Sądu Rejonowego dla [...] o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej nieruchomości z czterech działów ze wskazaniem właścicieli gruntu na dzień 21 listopada 1945 r. Pismem z dnia 24 kwietnia 2003 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru [...] w Dzielnicy [...] o nadesłanie mapy ewidencyjnej przedmiotowej nieruchomości. Po prawie siedmiu latach bezczynności pismem z dnia 17 marca 2010 r. Prezydent [...] ponownie zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] w Dzielnicy [...] o nadesłanie mapy ewidencyjnej przedmiotowej nieruchomości oraz wypisów z rejestru gruntów. W dniu 4 maja 2010 r. zlecono wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na wykreśleniu na mapie ewidencyjnej granic nieruchomości z rozliczeniem powierzchni. Pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. Prezydent [...] się do Archiwum Państwowego o udzielnie informacji, czy w dniu 21 listopada 1945 r. na gruncie przedmiotowej nieruchomości znajdowały się budynki mieszkalne, przesłanie dokumentów potwierdzających ewentualne istnienie budynków oraz przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia ww. nieruchomości w ogólnym planie zabudowania [...]. Pismami z dnia 5 stycznia 2011 r. oraz 18 października 2011 r. Prezydent [...] się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących zagospodarowania nieruchomości. Pismem z dnia 17 października 2011 r. Prezydent [...] poinformował J. Z., że jego wniosek z dnia 3 grudnia 1999 r. będzie traktowany jako wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość. Pismem z dnia 13 lipca 2012 r. Prezydent zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] w Dzielnicy [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych obejmujących przedmiotową nieruchomość. Pismem z dnia 19 listopada 2012 r. Prezydent poinformował J. Z., że trwają poszukiwania akt terenowo-prawnych. Pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. Prezydent zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. W dniu 20 maja 2014 r. J. Z. wniósł zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta [...] sprawy w terminie. W wyniku zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin rozstrzygnięcia sprawy wynoszący cztery miesiące od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie zostało doręczone organowi w dniu 24 września 2014 r. Pismem z dnia 18 listopada 2015 r. Prezydent zwrócił się do Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o wypożyczenie akt terenowo-prawnych gruntu. Jednocześnie Prezydent zwrócił się do Archiwum Państwowego o przesłanie ewentualnych dokumentów dotyczących budowy budynku oraz decyzji o ustaleniu miejsca i lokalizacji inwestycji. Ponadto Prezydent ponownie zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dotyczących realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. Prezydent poinformował również J. Z., że z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań oraz konieczność zebrania dodatkowej dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku odszkodowanie w terminie określonym w postanowieniu Wojewody. Jednocześnie poinformował, że decyzja zostanie wydania w przewidywanym terminie do dnia 30 kwietnia 2016 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Podejmowanie działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy w tak dużych odstępach czasu pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Ponadto zachowanie organu charakteryzowało się brakiem koncentracji działań zmierzających do zakończenia sprawy. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie przez prawie 12 lat nie informował wnioskodawcy o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Ponadto organ po otrzymaniu w dniu 24 września 2014 r. postanowienia Wojewody z dnia [...] września 2014 r. podjął czynności w sprawie dopiero po upływie ponad roku, w dniu 18 listopada 2015 r. Nie sposób jednak nie zauważyć, że zostały one podjęte w konsekwencji wniesienia przez skarżącego przedmiotowej skargi na bezczynność organu, która wpłynęła do organu w dniu 9 lipca 2015 r. Stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Dotyczy to również spraw skomplikowanych i wymagających zgromadzenia dokumentów. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywą zawartą w art. 7 k.p.a. zobowiązującym organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.