I SAB/Wa 78/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie przekazania pisma z dnia 15 listopada 2023 r. postanawia odrzucić skargę. P. S. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia 19 stycznia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wobec nieprzekazania przez organ wniesionego przez skarżącego pisma z dnia 15 listopada 2023 r. zatytułowanego ponagleniem/skargą, do organu wyższego stopnia. Pismem z dnia 15 listopada 2023 r. skarżący wezwał Prezydenta do wypłacenia zaległego świadczenia "500+" przysługującego, w ocenie skarżącego, od miesiąca września 2020 r. do miesiąca maja 2021 r. na jego córkę J. S. Jednocześnie skarżący zażądał przekazania tego pisma organowi wyższego stopnia lub sądowi administracyjnemu. Pismem oznaczonym tożsamą datą skarżący zażądał umorzenia postępowania prowadzonego przez Prezydenta w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego informacją nr 007029/SW/07/2019 z dnia 30 lipca 2019 r., jednocześnie wnosząc o ewentualne zawieszenia tego postępowania, do czasu rozstrzygnięcia dokonanego przez sąd lub organ wyższego stopnia. Organ pismem z dnia 23 listopada 2023 r. poinformował skarżącego, że z posiadanych przez organ informacji wynika, iż świadczenie wychowawcze na dziecko J. S. zostało wypłacone matce dziecka. Ponadto Prezydent poinformował skarżącego, że w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym w sprawie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego informacją nr 007029/SW/07/2019 z dnia 30 lipca 2019 r., do końca 2023 roku wyda decyzję administracyjną. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r. oznaczonym UD-X-WSZ-SR.8250.339.1322.2020.ABE(48.ANC) wniosek skarżącego o zawieszenie owego postępowania został przez Prezydenta rozpatrzony odmownie. Od postanowienia skarżący wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2024 r. sygn. KOC/7894/Sw/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, jako nieprzysługującego na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Prezydent decyzją wydaną dnia 15 grudnia 2023 r. oznaczoną UD-X-WSZ-SR.8250.339.1322.2020.ABE(ANC) uchylił prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko J. S. na okres od dnia 1 sierpnia 2020 r. do dnia 31 maja 2021 r. Decyzja została odebrana przez skarżącego w dniu 8 stycznia 2024 r. Do dnia 8 lutego 2024 r. od decyzji tej nie wpłynęło odwołanie. W treści skargi na bezczynność skarżący wniósł o zobowiązanie organu do przekazania jego pisma z 15 listopada 2023 r. do organu wyższego stopnia lub sądowi administracyjnemu, stwierdzenie że organ dopuścił się rażącej bezczynności w przekazaniu ww. pisma, wymierzenie organowi grzywny, zasądzenie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej. W odpowiedzi na wniesioną skargę Prezydent wniósł o jej odrzucenie, wobec wniesienia tejże przez skarżącego już po wydaniu decyzji w zaskarżonej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punkcie 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w punkcie 4a ww. przepisu. Natomiast merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola jej dopuszczalności. Stosownie natomiast do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Wniesienie skargi będącej przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu nastąpiło pismem z dnia 19 stycznia 2024 r., którą to zaskarżono bezczynność Prezydenta w przedmiocie przekazania pisma skarżącego z dnia 15 listopada 2023 r. do organu wyższego stopnia. Zarzuty wywiedzione przez skarżącego wskazują natomiast na niezadowolenie z bezczynności organu w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego informacją nr 007029/SW/07/2019 z dnia 30 lipca 2019 r. a zatem postępowania, o którym stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Jednakże tak w pierwszym, jak i drugim wymienionym wyżej przypadku, należy uznać skargę wniesioną przez skarżącego za niedopuszczalną. Opisany stan faktyczny wskazuje, że skarga na bezczynność inicjująca niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego decyzją Prezydenta z dnia 15 grudnia 2023 r., odebraną przez skarżącego w dniu 8 stycznia 2024 r. Powołując uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w ww. uchwale. Sformułowanie treści skargi na bezczynność jako wniesionej na nieprzekazanie konkretnego pisma przez organ rozstrzygający, do organu wyższego stopnia, również należy uznać za wadliwe – w konsekwencji świadczące o niedopuszczalności skargi. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako "k.p.a.") ustawodawca wskazał, że o stanie bezczynności można mówić, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, jak również w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe pozwala przyjąć, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym albo wyznaczonym przez organ zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym przez pryzmat terminowości, a wniesienie skargi ukierunkowane jest na wymuszeniu na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu. Zatem skarga na bezczynność organu dotyczyć będzie całości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, nie zaś konkretnego pisma wniesionego w postępowaniu. Instytucja skargi na bezczynność ma bowiem na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na względzie, skoro skarżący wniósł skargę na bezczynność organu po wydaniu decyzji, a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.