I SAB/Wa 79/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który otrzymuje miesięczny dochód w wysokości 1700 zł i ponosi wydatki na leki w kwocie ok. 214 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Wnioskodawczyni, która otrzymuje regularny dochód w wysokości 1700 zł miesięcznie i nie udokumentowała, że po pokryciu niezbędnych wydatków (w tym leków w kwocie 214 zł) nie pozostają jej żadne środki, nie wykazała przesłanek do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Jednakże, z uwagi na ponoszone wydatki na leki i inne koszty utrzymania, wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
A. K. złożyła skargę na przewlekłość postępowania Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania. Zwróciła się do sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną, niskie dochody (emerytura 1700 zł) i wysokie wydatki na leki i rachunki. Referendarz sądowy wezwał do przedstawienia dokumentów potwierdzających wydatki, a skarżąca przedłożyła rachunek za leki.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania A. K. prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na przewlekłość Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania postanawia 1. przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania A. K. prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na przewlekłość Prezydenta W. polegającą na nie rozpatrzeniu przez organ wniosku o ustalenie prawa do odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., skarżąca A. K. zwróciła się do sądu z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu strona ujawniła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majtku, a źródłem jej dochodu jest emerytura w wysokości 1700 zł. Uzasadniając wniosek wykazała, że zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych bowiem pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, jak również nie posiada środków na opłacenie adwokata. Dodała, że po opłaceniu lekarstw i rachunków na życie pozostaje jej miesięcznie 200 zł. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącej referendarz sądowy wezwał ją do nadesłania kopii lub oryginałów dokumentów potwierdzających wydatki ponoszone na leki i opłaty. W odpowiedzi na wezwanie A. K. przesłała do sądu rachunek z dnia 24 maja 2012 r., który potwierdza zakup w Aptece przy ul. Kobielskiej w Warszawie leków na kwotę 214,44 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępnie należy zauważyć, że stosownie do treści 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270) prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane wówczas, gdy wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Podkreślenia wymaga również to, że prawo pomocy jest skierowane w pierwszej kolejności do tych osób, które z uwagi na szczególnie trudną sytuację majątkową nie są w stanie ponieść szeroko rozumianych kosztów postępowania sądowego. Dlatego też dokonując weryfikacji wniosku konieczna jest dogłębna analiza danych w nim ujawnionych. Dokonując oceny sytuacji majątkowej A. K. należało stwierdzić, że daje ona podstawy jedynie do częściowego uwzględnienia zgłoszonego wniosku. Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jeśli chodzi o kwestię kosztów sądowych, na obecnym etapie postępowania może ona dotyczyć ewentualnej konieczności poniesienia przez stronę kosztów w postaci np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do sądu) i będzie zależna od przebiegu sprawy. Podkreślenia wymaga również to, że dolegliwość związaną z opłaceniem kosztów niewątpliwie zmniejsza fakt, iż nie wymaga się od strony jednorazowego opłacenia całości kosztów sądowych, ale ich uiszczenie jest rozłożone w czasie. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek brak jest podstaw do przyjęcia, że strona nie jest w stanie samodzielnie uiścić kosztów sądowych. A.K. co miesiąc ma do dyspozycji kwotę ok. 1700 zł. Zatem co miesiąc uzyskuje regularny dochód i ma zapewnione potrzeby bytowe. Mimo, iż wnioskodawczyni oświadczyła, że dochód ten prawie w całości przeznacza na pokrycie opłat za rachunki, zakup leków, na wezwanie referendarza sądowego przedłożyła jedynie fakturę na zakup leków w wysokości ok. 214 zł. Nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wydatki na inne opłaty i rachunki po potrąceniu których pozostawałoby jej jedynie 200 zł. Tym samym skarżąca nie udokumentowała, iż prawie cały dochód przeznacza na ww. wydatki. Powyższe uzasadnia odmowę zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast uwzględniając to, że oprócz wydatków na leki strona - jak każdy - ponosi wydatki związane z codziennym utrzymaniem, zakupem żywności itd. referendarz sądowy uznał, że A. K. wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z wykazanych dochodów nie byłaby ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów z tym związanych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło