I SAB/Wa 796/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. B., I. P. i A. B. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 r., Nr L.dz. [...] - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących K. B., I. P. i A. B. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] października 2015 r. K. B., I. P. i A. B., reprezentowani przez radcę prawnego A. S., złożyli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju, obecnie Ministra Infrastruktury i Budownictwa, w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 r., Nr L.dz. [...], odmawiającego M. B. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] róg [...] w części działki nr [...] i [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa. W skardze zarzucili organowi naruszenie art. 36 § 1 k.p.a., w związku z art. 35 § 1 i 3 k.p.a., w związku z art. 12 k.p.a. polegające na braku podejmowania jakichkolwiek działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania ww. wniosku. Wobec powyższego, wnieśli o wyznaczenie organowi niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek oraz wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Powołana skarga na bezczynność została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. M. B., reprezentowana przez radcę prawnego A. S., wystąpiła do Ministra Infrastruktury i Rozwoju o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 r., Nr L.dz. [...], odmawiającego M. B. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] róg [...] w części działki nr [...] i [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa. Następnie pismem z dnia [...] września 2014 r. K. B., I. P. i A.B., będący następcami prawnymi M. B., reprezentowani przez radcę prawnego A. S., na podstawie art. 37 k.p.a. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne rozpoznanie ww. wniosku. Pismem z [...] października 2015 r. K. B., I. P. i A. B., reprezentowani przez radcę prawnego A. S., złożyli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 r., Nr L.dz. [...], odmawiającego T. B. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] róg [...] w części działki nr [...] i [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że długotrwałość postępowania w przedmiotowej sprawie wynika z konieczności ustalenia właściwości organu w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał także, że działki [...] i [...], których dotyczy ww. wniosek podlegały komunalizacji, który to proces jest długotrwały i niezależny od organu. Ponadto Minister wskazał, że wystąpił o nadesłanie stosownej dokumentacji, jednak do chwili obecnej dokumenty te nie wpłynęły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a., uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu albo dokonania czynności w określonym terminie oraz zobowiązaniu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "Kpa") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga K. B., I.P. i A.B. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w zakreślonym w wyroku terminie. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że organ w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1951 r., Nr L.dz. [...]. Wniosek wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2014 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Z akt sprawy bezspornie wynika, że postępowanie w sprawie rozpoznania ww. wniosku trwa już prawie dwa lata i rozstrzygnięcia nie dożyła poprzedniczka prawna skarżących M. B., która zainicjowała niniejsze postępowanie. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja zaszła w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy bezspornie wynika, że postępowanie w sprawie rozpoznania ww. wniosku trwa już prawie dwa lata. Z akt sprawy wynika ponadto, że organ nie podjął żadnych czynności w sprawie zmierzających do załatwienia wniosku skarżących. W aktach administracyjnych sprawy nadesłanych przez organ wraz ze skargą brak jest pisma, o którym mowa w odpowiedzi na skargę, które potwierdzałoby, że organ wystąpił o nadesłanie stosownej dokumentacji sprawy. W związku z tym, w ocenie Sądu, nie można przyjąć stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że prawie dwuletnia bezczynność w rozpatrzeniu ww. wniosku spowodowana jest ustalaniem organu właściwego do jego załatwienia. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz na bieżąco prowadził sprawę. Z akt sprawy wynika ponadto, że organ nie wywiązywał się z ustawowego obowiązku komunikowania stronom postępowania braku możliwości - pomimo starań organu, które muszą znajdować odzwierciedlenie w aktach sprawy - zakończenia postępowania niezwłocznie po upływie terminów ustawowych. W świetle powołanych wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 k.p.a. Jednocześnie organ w sprawie działał opieszałe, niesprawnie i nieskutecznie. Powyższe obrazuje niewłaściwe podejście Ministra Infrastruktury i Budownictwa do potrzeby rychłego zakończenia przedmiotowego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.