I SAB/Wa 80/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania z dnia [...] marca 2016 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz K. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] odmawiającej wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia, że nieruchomość ziemska pn. "[...]" nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). W skardze wniosła o: 1) zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania decyzji, w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt postępowania przez Sąd, 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych. W uzasadnieniu podniosła, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] odmówił wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia, że nieruchomość ziemska pn. "[...]" nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Odwołanie od ww. decyzji zostało przez skarżącą złożone w ustawowo przewidzianym terminie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. poinformował, że przedmiotowe odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia [...] lipca 2016 r. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. skarżąca wezwała Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do usunięcia naruszenia prawa. Pomimo upływu blisko [...] miesięcy od otrzymania przez organ odwołania, do dnia złożenia skargi tj. [...] grudnia 2016 r. skarżąca nie otrzymała żadnej merytorycznej odpowiedzi w tej sprawie. Organ pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. ponownie poinformował o zmianie terminu rozpatrzenia odwołania wskazując, że zostanie rozpatrzone do dnia [...] czerwca 2017 r. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe odwołanie do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynęło w dniu [...] marca 2016 r. Organ wskazał, że nierozpoznanie odwołania jest spowodowane dużą ilością spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. Minister szacuje, że rozpatrzenie odwołania skarżącej nastąpi do końca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a Ppsa). Nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 Ppsa. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin jednego miesiąca) został w niniejszej sprawie wielokrotnie przekroczony. Poza sporem jest to, że w aktach administracyjnych znajduje się odwołanie K. S. z dnia [...] marca 2016 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]. Oceniając stan bezczynności Ministra, licząc od daty otrzymania przez organ odwołania ([...] marca 2016 r.) do daty orzekania ([...] maja 2017 r.) Sąd uznał, że bezczynność organu odwoławczego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, przekroczenie przez Ministra maksymalnego terminu jednego miesiąca na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym miało charakter rażąco nadmierny. Po wpłynięciu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ograniczył się do wystosowania dwóch pism (z dnia [...] kwietnia 2016 r. i z dnia [...] stycznia 2017 r.) informujących o przyczynach niemożności rozpoznania sprawy w terminie określonym w Kpa oraz o przewidywanym terminie jej rozpatrzenia odpowiednio do dnia [...] lipca 2016 r., a następnie do dnia [...] czerwca 2017 r. Poza wystosowaniem przedmiotowych pism organ pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zwrócił się do Wojewody [...] o nadesłanie koperty, w której wniesiono odwołanie. Ponadto organ nie podejmował jakichkolwiek działań w sprawie i oczywiste jest, że stosowne rozstrzygnięcie w prowadzonym postępowaniu odwoławczym nie zostało wydane. Przy czym zaznaczyć trzeba, że wystosowania powyższych pism nie można uznać za czynności zmierzające do zakończenia sprawy, podawane zaś w nich przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, tj. duża ilość spraw i rozpoznawanie ich według kolejności wpływu, nie usprawiedliwiają bezczynności w postępowaniu. Przy ocenie charakteru istniejącej w sprawie bezczynności Sąd wziął także pod uwagę to, że na etapie postępowania odwoławczego organ odwoławczy nie jest zobowiązany do prowadzenia w pełnym zakresie postępowania wyjaśniającego (dowodowego) celem ustalenia stanu sprawy, a jego rola zasadniczo sprowadza się do oceny celowości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 Kpa). Z akt sprawy nie wynika, aby organ podejmował działania mające na celu uzupełnienie materiału dowodowego koniecznego do wydania rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził przy tym, że wskazany w skardze 14-dniowy termin na załatwienie sprawy byłby zbyt krótki, zwłaszcza z uwagi na charakter sprawy. W ocenie Sądu zasadnym jest zobowiązanie organu do rozpoznania odwołania w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Odnosząc się do podnoszonych w odpowiedzi na skargę trudności o charakterze wewnętrznym (organizacyjnych, kadrowych) Sąd zwraca uwagę, że te okoliczności nie miały znaczenia dla oceny zasadności skargi w zakresie samego stwierdzenia przez Sąd, że organ jest w niniejszej sprawie bezczynny. Takie okoliczności jak: przyjęta przez organ kolejność i tryb rozpatrywania spraw, ilość spraw przypadających do załatwienia na jednego pracownika, nie podlegały kontroli sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność. Rola sądu administracyjnego nie polega bowiem na wykonywaniu czynności z zakresu tzw. kontroli zarządczej (art. 68 w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.). Sąd administracyjny nie jest kompetentny do wyjaśniania, gdzie tkwi problem bezczynności organu i czy są to ograniczone możliwości organizacyjno-kadrowe Ministerstwa obsługującego organ. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w pkt 1 i 2 wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a Ppsa, Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach postępowania sądowego w pkt 3 wyroku były przepisy art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).