I SAB/Wa 81/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA - Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia sędzia WSA - Gabriela Nowak asesor WSA - Przemysław Żmich Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. sprawy ze skargi T. J. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności zaświadczenia potwierdzającego wartość mienia pozostawionego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. Skarżący T.J. złożył w dniu 10 kwietnia 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w rozpoznaniu wniosku Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności zaświadczenia potwierdzającego posiadanie przez niego prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jego poprzednika nieruchomości poza obecnymi granicami Polski. Skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Skarbu Państwa do rozpoznania tego wniosku w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazał, że legitymuje się prawem do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jego poprzednika prawnego nieruchomości poza obecnymi granicami Polski, co wynika z zaświadczenia Starosty Powiatowego w P. Nr [...] z [...] maja 2000 r., nr [...]. W związku z wejściem w życie nowej regulacji prawnej - ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty (...) (Dz. U. Nr 169, poz. 1418) oraz chęcią realizacji tego prawa, dnia [...] stycznia 2007 r. skarżący złożył w [...] Urzędzie Wojewódzkim, wniosek o dokonanie adnotacji o wybranej przez niego formie realizacji prawa do rekompensaty przewidzianej na gruncie ustawy z dnia 8 lipca 2008 r. Jako wybraną formę wskazał przewidziane w art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. aktu, tj. zaliczenie wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. W dniu [...] sierpnia 2007 r. Wojewoda [...] wystąpił do Ministra Skarbu Państwa o stwierdzenie nieważności zaświadczenia potwierdzającego jego uprawnienia. Jako przesłankę stwierdzenia nieważności Wojewoda wskazał rzekomo rażące naruszenie prawa przy wydawaniu przedmiotowego zaświadczenia, które miało się wyrażać w uznaniu za prawidłową wycenę pozostawionego majątku, wykazaną w przedłożonym do akt postępowania operacie szacunkowym. Akta sprawy zostały przesłane do Ministra Skarbu Państwa w sierpniu 2007 r. W związku z tym, że w sprawie nie podjęto żadnej czynności, prowadzącej do rozpoznania sprawy, w dniu 21 lutego 2008 r. skarżący złożył skargę na bezczynność organu w trybie art. 37 Kpa, która z kolei została przekazana przez Prezesa Rady Ministrów do rozpatrzenia przez organ niższego stopnia. Skarżący podał, że z telefonicznej informacji uzyskanej od urzędnika Ministerstwa Skarbu Państwa wynika, iż do rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą [...] a Ministrem Skarbu Państwa, pomiędzy którymi, w związku ze zmianą stanu prawnego dotyczącego roszczeń zabużańskich, nastąpiła zbieżność właściwości rzeczowej organów. W związku z tym, iż do dnia składania skargi skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi ani rozstrzygnięcia w sprawie wniósł skargę do Sądu. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Prezes Rady Ministrów, w jednej ze spraw dotyczących negatywnego spory o właściwość pomiędzy Wojewodą [...] a Ministrem Skarbu Państwa, stwierdził, iż organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczeń/decyzji dotyczących rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie, wydawanych przez organy administracji na podstawie przepisów innych niż ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418, Dz. U. z 2006 r. Nr 195, 1437) oraz ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz.U. z 2004 r., Nr 6, poz. 39) jest wojewoda. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] maja 20008 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa przekazał według właściwości Wojewodzie [...] wniosek o stwierdzenie nieważności zaświadczenia starosty. W ocenie Ministra Skarbu Państwa złożona skarga nie znajduje uzasadnienia i ulec powinna oddaleniu. Organ podkreślił, że nie sposób zarzucić Ministrowi Skarbu Państwa bezczynności w sytuacji, gdy nie był on organem właściwym do rozpoznania przekazanego mu przez [...] Urząd Wojewódzki wniosku o stwierdzenie nieważności zaświadczenia starosty. Zgodnie z rozstrzygnięciem Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2008 r. w zakresie sporu kompetencyjnego, to Wojewoda [...] jest organem właściwym w przedmiotowym zakresie. Organ podkreślił, że powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie zważywszy, że Minister Skarbu Państwa nie prowadzi postępowania administracyjnego w sprawie realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) Minister Skarbu Państwa prowadzi w formie elektronicznej centralny rejestr osób uprawnionych do otrzymania rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, na podstawie danych przekazywanych z rejestrów wojewódzkich. Wojewodowie są zobowiązani do przekazywania Ministrowi Skarbu Państwa danych osób uprawnionych do otrzymywania rekompensaty raz na kwartał w terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału. Organ podniósł, że powstały spór kompetencyjny (mający miejsce również w innych sprawach o analogicznym stanie faktyczno-prawnym) dotyczący ustalenia organu kompetentnego do stwierdzenia nieważności zaświadczeń wydawanych na podstawie wcześniej obowiązujących regulacji tzw. "zabużańskich" stanowił przyczynę niezależną od organu i przez ten organ nie zawinioną. Konkludując Minister Skarbu Państwa stwierdził, że bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Minister Skarbu Państwa nie mógł załatwić sprawy ze względu na brak właściwości rzeczowej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana "ppsa") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekania w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach enumeratywnie wymienionych w przepisach art. 3 § 2 pkt 1 do 4 a) ppsa. Bezczynność organu ma miejsce wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia lub nie podjął czynności. Wymaga jednak podkreślenia, że w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 290 oraz cytowany tam wyrok NSA z 6 października 2000 r., IV S.A. 105/00 - niepubl.) Jeżeli więc w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosowanie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ppsa. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Otóż po wniesieniu rozpatrywanej skargi na bezczynność Ministra Skarbu Państwa, organ ten wydał w dniu [...] maja 2008 r. postanowienie o przekazaniu według właściwości Wojewodzie [...] wniosku dotyczącego stwierdzenia nieważności zaświadczenia Starosty P. z dnia [...] maja 2000 r. potwierdzającego wartość mienia pozostawionego przez M. J. poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Wydanie tego postanowienia oznacza więc, że organ przestał pozostawać w bezczynności. W takiej sytuacji procesowej skarżący może kwestionować to postanowienie, od którego przysługują mu środki zaskarżenia, co jednakże jest odrębnym zagadnieniem, nie mającym wpływu na ocenę niniejszej skargi na bezczynność. Ponadto nie bez znaczenia jest okoliczność na którą wskazuje się w odpowiedzi na skargę, że w sytuacji gdy organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy jest w pierwszej instancji wojewoda, to niedopuszczalne byłoby zobowiązanie Ministra Skarbu Państwa do rozpoznania sprawy. Dlatego również z tej przyczyny skarga na bezczynność Ministra Skarbu Państwa nie mogła być uwzględniona. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 151 ppsa.