I SAB/Wa 81/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji wydanej po wznowieniu postępowania 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpoznaniu odwołania od decyzji wydanej po wznowieniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. w pozostałej części postępowanie umarza; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz E. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., znak [...], którą to decyzją Wojewoda odmówił uchylenia - po uprzednim wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. - własnej decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania niezwłocznie decyzji w przedmiotowej sprawie oraz o stwierdzenie, iż organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Na poparcie swoich wniosków skarżąca wskazała, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane przez D. K. (matkę skarżącej) już w 2001 r. i toczy się już od ponad 12 lat. W tym okresie nie została wydana decyzja merytoryczna. Odwołująca wielokrotnie zwracała się do organu o rozpoznanie przedmiotowej sprawy i kilkakrotnie otrzymywała zawiadomienia, że sprawa zostanie rozpatrzona w kolejnych okresach, które były przez organ systematycznie przesuwane. Ostatnie pismo organu z dnia 3 grudnia 2012 r. wskazywało, że sprawa zostanie rozpatrzona do dnia 31 stycznia 2013 r. W dniu 4 lutego 2013 r. skarżąca skierowała do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując okoliczności nakazujące niezwłoczne rozpatrzenie odwołania. Skarżąca podniosła ponadto, iż do dnia wniesienia skargi organ nie wydał jednakże decyzji. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, postępowanie organu w zestawieniu z jego długotrwałością tj. od 2001 r. należy uznać za rażąco wadliwe, a ponadto, jako naruszające prawo skarżącej do sądu gwarantowane w art. 45 Konstytucji RP i wyrządzające skarżącej szkodę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na to, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., co oznacza, iż rozpoznał odwołanie skarżącej i nie pozostaje w bezczynności. Pismem procesowym z dnia 4 kwietnia 2013 r. skarżąca oświadczyła, iż pomimo wydania decyzji przez Ministra nadal popiera swoją skargę na bezczynność w przedmiocie rozpoznania odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 i art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwaną dalej P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 149 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast na podstawie § 2 tego artykułu Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zauważyć zatem należy, że z analizy zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż odwołanie skarżącej z dnia [...] października 2011 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. wpłynęło za pośrednictwem Wojewody do Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi w dniu [...] listopada 2011 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż po wpłynięciu odwołania Minister poinformował skarżącą pismem z dnia 24 listopada 2011 r., iż jej odwołanie zostanie rozpatrzone do dnia 31 stycznia 2012 r. Jednocześnie Minister przeprosił za zaistniałą sytuację uzasadniając to dużą ilością tego rodzaju spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. Powyższy termin nie został dochowany, dlatego też Minister pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. poinformował skarżącą, iż jej odwołanie zostanie rozpoznane do dnia 30 marca 2012 r. Ten termin też nie został dotrzymany, dlatego też Minister pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. ponownie przesunął termin na rozpatrzenie odwołania wskazując datę graniczną na dzień 31 maja 2012 r. Powyższe termin też nie został przez organ dotrzymany, dlatego też skarżąca pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r. ponownie wniosła o niezwłoczne rozpoznanie jej odwołania wskazując, iż Minister już trzykrotnie informował ją o przesunięciu terminu na rozpoznanie jej odwołania nadal tego nie czyniąc. Kolejnym pismem z dnia 29 maja 2012 r. Minister kolejny raz przesunął termin rozpoznania odwołania na dzień 31 lipca 2012 r. Pismem z dnia 27 lipca 2012 r. Minister wskazał termin rozpoznania odwołania na dzień 28 września 2012 r. Pismem z dnia 28 września 2012 r. termin został przesunięty na dzień 30 listopada 2012 r. Kolejnym pismem z dnia 3 grudnia 2012 r. przesunął termin na dzień 31 stycznia 2013 r., a pismem z dnia 4 lutego 2013 r. na dzień 29 marca 2013 r. kolejny raz przepraszając za niedochowanie terminu i uzasadniając to dużą ilością spraw tego rodzaju, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. W dniu 4 lutego 2013 r. skarżąca złożyła (data wpływu 6 lutego 2013 r.) do Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne rozpoznanie jej odwołania z dnia [...] października 2011 r. Dopiero po złożeniu przez skarżącą wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] lutego 2013 r. organ wydał stosowną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]. Z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika także, iż organ nie prowadził żadnego dodatkowego postępowania dowodowego w celu rozpoznania odwołania skarżącej. Jedynymi czynnościami dokonywanymi przez Ministra w okresie od dnia [...] listopada 2011 r. tj. daty wpływu do Ministra odwołania do dnia [...] lutego 2013 r. tj. daty rozpoznania odwołania i wydania decyzji - były pisma w liczbie ośmiu - informujące skarżącą o kolejnych terminach rozpoznania jej odwołania. Zdaniem Sądu okoliczności powyższe, w tym w szczególności fakt znacznego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w k.p.a., przemawiają za stwierdzeniem, że bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego wyżej art. 149 § 1 sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji wydania zaś przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie zobowiązania organu administracji publicznej do wydania aktu staje się bezprzedmiotowe. Jak wyżej wskazano, organ decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] rozpoznał odwołanie skarżącej i utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. Zdaniem Sądu wydanie przez Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi wskazanej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. wyłącza możliwość zobowiązania organu administracji publicznej do wydania aktu. Oczywiste bowiem jest, że Minister załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w tym zakresie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W orzecznictwie istnieje pogląd, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (patrz postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania orzeczenia, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe (pkt 2 sentencji wyroku).W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.