I SAB/Wa 815/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na przewlekłość Prezydenta W. w przedmiocie wydania zaświadczenia żądanej treści 1. stwierdza, że Prezydent W. dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postepowania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz E. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. K. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia żądanej treści. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo że postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenia za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim podnieść należy, że wydanie w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalania sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważenia, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny z art. 149. Przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie Sąd ocenia bez względu na to, czy organ podjął, czy też nie dalsze czynności w sprawie. Podjęcie przez organ czynności procesowych i jak w niniejszej sprawie, wydanie postanowienia powoduje, iż ustaje stan bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu w przedmiocie wydania decyzji. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu zweryfikowanie prawidłowości procedowania organu pod względem zachowania norm określających dopuszczalny czas trwania takiego postępowania. Dla stwierdzenia przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, nie ma znaczenia z jakich powodów organ zwleka z wydaniem stosownego aktu, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu w jego działaniu oraz stopień przekroczenia terminów procesowych, wpływają na ocenę, czy przewlekłość postępowania miała miejsce, z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, iż przewlekłe prowadzenie postępowania rozumieć należy sytuację, gdy postępowanie prowadzone jest w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, lub poprzez wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie przez mnożenie przez organ czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Wskazać należy, iż w myśl art. 35 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obwiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zatem z przytoczonych powyżej przepisów wynika jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek szybkiego i wnikliwego działania, z drugiej zaś strony w sposób jednoznaczny określono w nich terminy i sposób działania. Wobec powyższego bezczynność w prowadzeniu postępowania, wskazana w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczyć będzie okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, pismem z dnia 17 grudnia 1946 r. S. i F. S. wnieśli o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, ze nieruchomość położona przy ul. [...] nie jest objęta w zarząd [...] Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. uznał wniesione przez E. K. zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie sprawy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] za uzasadnione i wyznaczył termin trzech miesięcy na wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezydent W. odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. Należy podkreślić, że wydanie postanowienia z dnia [...] grudnia 2015 r. skutkuje umorzeniem, jako bezprzedmiotowego, postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia. Wydanie zatem przez organ postanowienia daje Sądowi podstawę do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpatrzenia w określonym terminie wniosku o wydanie zaświadczenia żądanej treści. Nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy zaistniała w sprawie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie. Sąd, dokonując oceny niniejszej sprawy, doszedł do wniosku, że w sprawie organ dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania Biorąc jednak pod uwagę złożony charakter sprawy tj. fakt, że do wydania postanowienia przez Wojewodę [...] tj. [...] maja 2015 r. organ pozostawał w przekonaniu, że wniosek o wydanie zaświadczenia z dnia [...] grudnia 1946 r. jest w istocie wnioskiem dekretowym. Jego ocena została zawarta w decyzjach Prezydenta W. z dnia [...] października 2013 r. oraz Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. dotyczących odmowy przyznania użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Z tych względów uznał, że brak jest podstaw do zajmowania się odrębnie ( poza postępowaniem dekretowym) wnioskiem o wydanie żądanego zaświadczenia. Z tych względów, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie przewlekłość, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż kwestia wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie i ukarania winnych wykracza poza kompetencje sądu administracyjnego. Z treści przepisu art. 38 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, iż odpowiedzialności porządkowej, dyscyplinarnej lub innej podlega pracownik organu, który z nieuzasadnionych przyczyn m. in. nie załatwił sprawy w terminie. Zagadnienie to może być zatem przedmiotem postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez zwierzchnika służbowego wobec pracownika prowadzącego postępowanie w sprawie. W kwestii zaś żądania skargi wymierzenia organowi grzywny wskazać należy, że zgodnie art. 149 § 2 ppsa sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z przytoczonej regulacji wynika, że przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie i to w razie stwierdzenia, że zaniechanie organu miało charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, nie wymaga dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny. Z tych względów w tym zakresie skargę należało oddalić ( pkt 3 wyroku) . Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, wobec wydania przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania, Sąd umorzył w tej części postępowanie sądowe na postawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej