I SAB/Wa 816/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi B. R. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku B. R. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], dawniej stanowiącą część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta W. dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażącego naruszenia prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę. B. R. wniosła 19 sierpnia 2015 r. skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. oznaczoną[...] , położoną przy ul. [...]. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenia za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy wynoszący trzy miesiące od daty doręczenie postanowienia. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że postępowanie znajduje się na etapie uzupełniania zgromadzonej dotychczas dokumentacji koniecznej do wydania decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta W. mająca mieć miejsce przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. dalej ugn), odszkodowania za utraconą nieruchomość położoną w W. przy ul. przy ul. [...]. Bezczynność organu zachodzi zaś wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności te będą miały natomiast znaczenie podczas oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej p.p.s.a.), czy też nie. Zgodnie natomiast z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez B. R. 17 listopada 2009 r. wniosek o przyznanie odszkodowania, do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie został przez organ rozpoznany. Od momentu złożenia wniosku organ nie podjął żadnych czynności zmierzających do merytorycznego zakończenia sprawy. W czasie prowadzonego postępowania jedynymi czynnościami jakie podjął organ było zwrócenie się w dniu 7 maja 2010 r. do [...] Delegatury Biura Geodezji i Katastru w Dzielnicy [...] o nadesłanie mapy geodezyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedź na powyższe wystąpienie nadeszła w dniu 20 maja 2010 r. Następnie pismem z dnia 2 listopada 2010 r. zwrócił się do tej samej jednostki o nadesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. O wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania poinformował on stronę po raz pierwszy w dniu 7 maja 2010 r., określając ten termin na 31 października 2010 r. Następne pisma zostały wystosowane do strony 3 listopada 2011 r. określając termin zakończenia postepowania na koniec marca 2012 r. Po wydaniu w dniu 1 grudnia 2011 r. postanowienia przez Wojewodę [...] organ nie podjął już w sprawie żadnych czynności. Te wszystkie okoliczności -zdaniem sądu-wskazują, że wystąpiły w niej przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 listopada 2009 r. o przyznanie odszkodowania. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Również stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że organ przez ponad cztery lata nie dokonał żadnych czynności w sprawie, a te które dokonał, były podjęte w wyniku reakcji na złożone zażalenie przez skarżącą. Wobec powyższego należało uznać, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Powyższe obrazuje niewłaściwe podejście Prezydenta W. do potrzeby rychłego zakończenia przedmiotowego postępowania. Z tych względów Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W kwestii zaś żądania skargi wymierzenia organowi grzywny wskazać należy, że zgodnie art. 149 § 2 ppsa sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Z przytoczonej regulacji wynika, że przepis ten nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, lecz daje mu takie uprawnienie i to w razie stwierdzenia, że zaniechanie organu miało charakter rażącego naruszenia prawa. Kwestia ta pozostawiana jest do uznania sądu orzekającego w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaniechanie organu, choć oczywiste, nie wymaga dyscyplinowania organu poprzez wymierzanie grzywny. Nie mogło też odnieść skutku żądanie skarżącej w zakresie zobowiązania organu do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie mieści się bowiem w kompetencjach sądu administracyjnego, uregulowanych przepisem art. 149 p.p.s.a. z tych względów w tym zakresie skargę należało oddalić ( pkt 3 wyroku) . Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.