I SAB/Wa 82/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. W. W. wniósł 23 stycznia 2018 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (przewlekłe prowadzenie przezeń postępowania), mającą mieć miejsce przy rozpatrywaniu jego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawna matka – H. W., domagając się w niej zobowiązania Prezydenta [...] do usunięcia stanu naruszenia prawa, wynikającego z braku podejmowania decyzji, a także ukaranie organu grzywną w wymiarze 30.000,00 złotych. W wykonaniu zarządzenia z 24 stycznia 2018 r. skarga ta przekazana została organowi, za pośrednictwem którego winna być wniesiona, celem udzielenia odpowiedzi i przeslania akt postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na wydanie [...] lutego 2018 r. decyzji nr [...] o odmowie przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Z treści tej odpowiedzi oraz przekazanych akt wynika, że skarga wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych: Pismem z 19 grudnia 2017 r. W. W. wystąpił do Prezydenta [...] z wnioskiem o ustalenie na jego rzecz, na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.z 2017 r. poz. 1952), prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowana nad niepełnosprawną matką – H. W. i niepodejmowaniem z tego powodu zatrudnienia. Oświadczył przy tym, że rezygnuje z dotychczas otrzymywanego na mocy decyzji Prezydenta [...] z [...] lipca 2014 r. nr [...] zasiłku dla opiekuna przewidzianego w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. z 2014 r. poz. 567). W tym stanie rzeczy Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] uchylił w całości, w trybie art. 155 k.p.a., swoją ostateczną decyzję z [...] lipca 2014 r. Następnie pismem z 12 stycznia 2018 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych złożonego przezeń podania, o przedłożenie zaświadczenia ZUS o braku uprawnień emerytalno-rentowych. Z kolei 19 stycznia 2018 r. powiadomił go o przedłużeniu postępowania do 19 lutego 2018 r. Wobec braku podjęcia rozstrzygnięcia co do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, W. W. 22 stycznia 2018 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Pismo zawierające to wezwanie, zważywszy na jego treść, potraktowano jako ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. i przekazano do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...], które uznało je za niezasadne (postanowienie Kolegium z [...] lutego 2018 r. nr [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest opieszałość Prezydenta [...], jaka miała mieć miejsce przy rozpoznawaniu wniosku W. W. z 19 grudnia 2017 r. o ustalenie na jego rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce dotychczas otrzymywanego zasiłku dla opiekuna (przy jednoczesnej rezygnacji z tego ostatniego świadczenia). Jako że przepisy procedury administracyjnej oraz komplementarnej z nią procedury sądowo-administracyjnej wyróżniają różne postacie owej opieszałości, w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymagało, czy skarga dotyczy bezczynności Prezydenta m.st. Warszawy, czy też przewlekłość w prowadzeniu przezeń postępowania. Jeżeli chodzi o to zagadnienie Sąd zauważa, że w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w orzecznictwie sądowym, podzielanym przez skład orzekający w sprawie, wyrażono pogląd, iż w zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.), sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w sprawie istnieje stan bezczynności, czy stan przewlekłości postępowania podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). Taka kwalifikacja jest konieczna zwłaszcza wówczas, gdy – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - sam skarżący w sposób niekonsekwentny posługuje się terminologią odnosząca się do opieszałości organu, tytułując skargę jako "skargą na bezczynność", przy jednoczesnym sformułowaniu żądania oceny stanu "przewlekłego prowadzenia postępowania" Jak wynika z przekazanych akt administracyjnych sprawa, w załatwieniu której organ miał pozostawać w zwłoce, po wniesieniu skargi została przez Prezydenta [...] załatwiona decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...]. Już zatem tylko zestawienie daty złożenia wniosku inicjującego to postępowanie ([...] grudnia 2017 r.) oraz daty wydania w nim decyzji, wykluczają możliwość skutecznego zarzucenie organowi bezczynności. Ta wszak, po myśli art. 37 § 1 k.p.a. zachodzi, gdy nie załatwia on sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Maksymalny natomiast termin w jakim sprawa administracyjna w postępowaniu przed organem pierwszej instancji winna być załatwiona wynosi dwa miesiące (art. 35 § 3 k.p.a.). I w tym wypadku został on dochowany. Stąd wniesioną przez W. W. skargę można było jedynie rozpatrywać w aspekcie potencjalnej przewlekłości prowadzonego postępowania. Z tą bowiem mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a więc w sytuacji gdy czas trwania takiego postępowania przekracza rozsądne granice, co jest efektem braku odpowiedniej koncentracji czynności dowodowych ze strony organu. Tak definiowanej przewlekłości w procedowaniu sprawy wywołanej wnioskiem skarżącego, Sąd się nie dopatrzył. Jak już zaznaczono na wstępie, podanie strony wpłynęło do organu 19 grudnia 2017 r. Godzi się jednak zauważyć, ze przed rozpoznaniem ujętego w nim żądania w zakresie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w pierwszej kolejności Prezydent [...] zobligowany był do rozpoznania, zawarte także w tym podaniu, żądanie uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna. Pobieranie tego rodzaju zasiłku stoi wszak na przeszkodzie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit b oraz art. 27 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W związku z czym oczywistym jest, że sprawa dotycząca owego zasiłku wyprzedzała sprawę świadczenia pielęgnacyjnego i determinował tym samym termin rozpatrzenia tej ostatniej. Uchylenie decyzji przyznającej skarżącemu zasiłek dla opiekuna miało miejsce [...] stycznia 2019 r. (vide decyzja Prezydenta [...] nr [...]). Natomiast już 12 stycznia 2018 r. organ ten wystąpił o udostępnienie danych dotyczących podlegającej opiece wnioskodawcy H. W., celem ustalenie aktualności orzeczenie o jej stanie niepełnosprawności, na potrzeby postępowania w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Tego samego dnia zwrócił się także do skarżącego o uzupełnienie braków formalnych podania poprzez przedłożenie zaświadczenia ZUS o braku uprawnień emerytalno-rentowych - które rzutują na prawo do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Odpowiednie zaświadczenie wpłynęło zaś do organu 19 stycznia 2018 r. Wydanie z kolei merytorycznej decyzji kończącej w tym przedmiocie postępowanie w pierwszej instancji miało miejsce już dwa tygodnie później, tj. 2 lutego 2018 r. Przeprowadzenie zatem pełnego postępowania administracyjnego zajęło Prezydentowi [...] niespełna dwa miesiące, co - zważywszy na przypadające w tym okresie święta (Boże Narodzenie, Nowy Rok), konieczność uprzedniego wyeliminowania ostatecznej decyzji przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna, czas oczekiwania na zaświadczenie, którego wystawca był inny organ - nie jest okresem znacznym. W tej sytuacji nie sposób zarzucić organowi, że prowadząc je działał w sposób przewlekły, a to czyni skargę pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 powołanej ustawy.